MIDWOLDA/HOOGEVEEN: Pa Blaauw met oom Ties en tante Antje, plm. 1970

Pa Blaauw met zijn broer Ties en zijn schoonzus Antje achter het bejaardenhuisje aan de Draco, nummer 60 in de wijk Krakeel in Hoogeveen.

Een soort memento mori foto…. Geen van drieën is nog in het land der levenden, zouden dan ook wel erg oud zijn geweest….. Pa Blaauw rechts, de oudste van dit drietal, achter hun nieuw onderkomen in de Hoogeveense wijk Krakeel, Draco 60. Eind ’68 (of begin ’69??) verhuisden pa en moe van Midwolda naar Hoogeveen. Aanleiding was denk ik de slechter wordende gezondheid van pa en de groeiende afhankelijkheid van zowel pa als moe, al redden ze zich nog aardig zolang ze de wind mee hadden. Oudste broer Henk woonde destijds in deze Drentse snelgroeier en hij bemiddelde bij het zoeken naar een woning. Eerst kwamen pa en moe in een flat, een benedenwoning, aan de Zenithlaan. Toen de huisjes aan de Draco waren afgebouwd, konden ze die kant op. Plezierig wonen, een kleine gemeenschap van oudere mensen midden tussen de ‘reguliere’ bebouwing. Een rol bij de verhuizing vanuit Oost-Groningen naar Zuid-West Drenthe speelde ook dat Midwolda toch wel slecht bereikbaar was met het toenmalige openbaar vervoer. Vooral in het weekeinde was het misère…. (Nee, in die jaren waren de kinderen nog niet allemaal in het bezit van een auto….En nu, in 2017, ook niet meer….)
Ik denk dat pa en moe in Hoogeveen nog prima jaren hebben gehad, al werd er heus nog wel eens terug verlangd naar “Midwolle”. Soms kregen ze bezoek “in den vreemde” zoals hier, al gebeurde dat niet zo vaak, kinderen uitgezonderd. Hier zijn oom Ties en tante Antje op bezoek. Ties Blaauw is jaren lang een bekende Midwolmer geweest en gebleven, eigenlijk tot zijn overlijden. Hij was een jongere broer van pa, Ties was de middelste van vijf kinderen van Hindrik Blaauw en Jantje Baas. Pa (Jan) was de oudste, dan kwam Fenje (getrouwd met Freerk Dammer), Ties zoals gezegd, dan Hindertje (getrouwd met boer Gerrit Vieregge) en als jongste Jacob (getrouwd met Aaltje Bos).
Ties Blaauw is jaren lang groenteboer in Midwolda geweest. Hij ventte zowel in Midwolda als in Oostwold. Hij was getrouwd met Antje Engelage, ze woonden aan de uiterste oostzijde van Midwolda, het verbouwde ouderlijke huis (huisnummer 348?) Veel later kocht Ties Blaauw het pand op de hoek van de Hoofdweg en de Niesoordlaan waarin eerder een slagerij was gevestigd. Ties en Antje begonnen warempel nog aan een kruidenierszaak, tot verbazing van velen…
De verstandhouding tussen beide broers was goed, maar lange tijd ook wat afstandelijk. Dat heeft te maken met het feit dat pa Blaauw (die al jong zijn vader verloor) verkering kreeg met Wiene de Groot (onze moeke) en in 1928 met haar trouwde. Hij had toen al de Hervormde kerk verlaten na enige ‘heisa’, het precieze daarvan ben ik nooit te weten gekomen. (Of wilde ik dat liever ook niet precies weten?!) Ook zijn zus Fenje keerde de kerk de rug toe, trouwde met een ‘communist’ notabene. (Moeke Wiene kwam uit een welbekend sociaal-democratisch nest). De drie jongere kinderen Ties, Hindertje en Jacob bleven de Hervormde Kerk trouw, zal ook met hun huwelijkspartners te maken hebben gehad. Binnen een dorp als Midwolda speelde dit een belangrijke rol, je hoorde ‘ergens’ bij en dat beperkte meteen je contactmogelijkheden. Denk ook maar eens aan de scholen… Wij naar het openbaar onderwijs, de kinderen van oom Ties en tante Antje naar de bijzondere school… Gelukkig wist men elkaar te vinden in tijden van nood. Zo hebben wij regelmatig warm gegeten bij oom Ties en tante Antje, als moeke in het ziekenhuis lag of enige tijd ergens anders verbleef. Het was voor ons even wennen, bidden voor en na het eten, en een Bijbeltekst als extra ingrediënt… Oppassen dat we niet de slappe lach kregen, dat wil zeggen, ik moest daarvoor oppassen, want broer Hemmo lokte het vaak uit.
Later, toen ook oom Ties en tante Antje genoten van hun pensioen, werd de relatie wel hartelijker, gingen bij oom Ties de wat scherpere kantjes eraf. Waarschijnlijk ben ik daar als kind wat al te gevoelig voor geweest…. Tante Antje was altijd al een schat van een mens met haar vertrouwenwekkende, aanstekelijke lach. Ze heeft ons altijd gastvrij in huis opgenomen (ook al vonden we haar tomatensoep van echte vruchten niet bijster lekker, “wat de boer nait kìnt….” en mochten we ’s zondagsmiddags niet naar het voetbalveld van MOVV…. Nee, we hoefden niet mee naar de kerkdienst, al gingen we wel naar de zondagschool).

MIDWOLDA Niesoordlaan – SNEEUW bis, bis, bis…… (februari 1966)


De achtertuin van de huurwoning aan de Niesoordlaan, nummer 59. Wat een ruimte! Het dubbele kippenhok staat er nog wel, maar herbergt geen Witte Leghorns meer, in 1966. Pa zijn gezondheid was in deze jaren niet zo best, met enkele operaties aan vernauwde bloedvaten tot gevolg. De hokken zijn als ‘bergplaats’ blijven staan, de ruime ren is verwijderd. Die vierkante meters zullen wel bij de tuin zijn getrokken… Op de voorgrond de lage ligusterheg als grens tussen achtererf en tuin. Achteraan in de tuin twee kersenbomen en een betonnen lijnpaal. Daar achter is dan de sloot, nou ja slootje als grens tussen onze tuin en het land van boer Joling. Verder allemaal open terrein tot Meerland aan toe. Als het kippenhok het zicht niet belemmerde, zou je ook iets van het toenmalige voetbalveld van MOVV kunnen zien, op het grondgebied van akkerbouwer S.P. Meijer, een ‘rooie’ boer, was ook gewaardeerd wethouder in de toenmalige gemeente Midwolda. Nee, we hebben voor het kippenhok langs geen sneeuw weggehaald, het is de werking van de harde wind geweest om de bouwsels heen.

Prachtige sneeuwduinen waren er gevormd, zo mooi kun je ze als mens niet eens maken.

Nog zo’n mooie sneeuwduin, ik weet alleen niet waar… Niet bij ons in elk geval, de zichtbare gevel in van een onbekende schuur. Het zal ongetwijfeld in de directe buurt zijn geweest omdat de foto’s op dezelfde rolfilm zaten….

©foto’s: jan blaauw, februari 1966 (Agfa Click)

MIDWOLDA – NIESOORDLAAN, nog meer sneeuw! (Febr. 1966)


Ook deze foto is gemaakt met de Agfa Click, de rolfilmcamera waarmee ik mijn “carrière” als hobbyfotograaf begon. Vierkante afdrukken, 12 opnamen op een rolfilm. Waarschijnlijk horen deze sneeuwbeelden tot de laatste die ik maakte met de Agfa Click. Van broer Hemmo kreeg ik zijn beproefde Praktica kleinbeeldcamera, kon ik wat ambitieuzer uit de voeten met rolfilms van 24 of 36 beelden.
Op de foto rechts onze huurwoning, Niesoordlaan 59 en de besneeuwde voortuin met meer dan alleen maar rozen. De heester is volgens mij een sering, die hoorde bij “ons”. De foto is noordwaarts genomen, richting Hoofdweg. Bij ons onderdak, op nummer 57, de familie Bamberg. Ik kan door de aan de gevel vastgeplakte sneeuw niet zien of het RVS-bordje nog aan de muur zit, nabij het smalle venster van de WC. Fokko Bamberg was verzekeringsagent, heeft jaren lang voor de RVS gewerkt met het bekende logo van de mensen met de grote paraplu.
Wie er verderop woonden in februari 1966? Vraagtekens…. De familie Loer nog op 55, of waren de “Loertjes” al naar Winschoten vertrokken, woonde de familie Jonker daar…. Op 53 vast niet meer de familie Leupen, al veel eerder verhuisd naar de Hoofdweg bij de ingang van de begraafplaats. Op 51 nog de familie Smit/Smid? Of waren die verkast naar ’t veen, verderop aan de Niesoordlaan, voorbij de S-bocht? Familie Adam op 49, maar op 47 geen familie Koop meer, denk ik. Willem Koop (hoed op) zat ook altijd wat merkwaardig op zijn fiets, beetje scheef. Wat ie deed, weet ik niet, maar hij was ook KNVB-official, o.a. consul van het veld aan de Mennistenlaan. Op 45 nog de familoie Van der Holt? Nee, ook al weg vermoed ik, naar Emmen, waar Udo van der Holt een baan kreeg bij de beroepsbrandweer….

MIDWOLDA – NIESOORDLAAN 61-63, winter februari 1966

Ja, lang geleden heb ik deze foto ook al op deze weblog laten zien, ongetwijfeld. Helaas heb ik tot nu toe geen nieuwe foto’s uit de Midwolda-jaren gevonden…. Herhaling kan geen kwaad, dit is een mooi sfeerbeeld (als je thuis bij de warme kachel zit…) Het dubbele huurpand waarin wij rechts hebben gewoond van de nazomer van 1953 tot eind 1968, wellicht begin 1969. Of, wacht eens, het is het blok naast ons, nummer 61 en 63, de huizen van de families Dijkhuis en Ufkes! (Ik zie Afina in de kamer voor het raam staan!) Een sneeuwrijk moment in februari 1966, waarin prachtige duinen werden gevormd en sloten vol raakten. Bar weer, niet altijd prettig om er op de fiets door te moeten richting de kweekschool aan de Mr. Stikkerlaan (zeg maar het vroegere Omsnijdingskanaal) in Winschoten. Maar ja, het was mijn examenjaar voor de ‘gewone’ onderwijsbevoegdheid, je moest wel even met je ‘kop’ erbij blijven, geen gekke dingen, één jaar extra in de derde klas was meer dan genoeg…
Jaren eerder zouden we geweldige bouwwerken hebben gemaakt met deze sneeuw, maar hier in februari 1966 was het enkel een handvol foto’s maken met de Agfa Click en dan snel weer in huis… Er stond toen blijkbaar een harde wind gezien de sneeuw die tegen de voorgevel geplakt lijkt, geen aangenaam weer om buiten te zijn (net als nu, al hebben we hier in Noordhorn dan geen sneeuw, tot nu toe….)

MIDWOLDA – Niesoordlaan 59, plm. 1960 (Pa, moeke, Hemmo Blaauw)

Ja, ook dit is zo’n karakteristieke kiek die ik maakte met mijn toén nieuwe Agfa Click. Een camera waarin je een rolfilm stopte met de mogelijkheid van 12 opnamen. De afdrukken met witte rand, zo’n 8½ x 8½ cm, vierkant formaat. Ik denk dat dit een foto is van mijn allereerste fotorolletje. Geen wereldopname, maar ik was er blij mee, mooi dat er “iets herkenbaars” op stond…. Voor het laten ontwikkelen en afdrukken ging ik naar Winschoten, naar Foto Meijer en ja, ik ben ook een keer naar Luppes in Scheemda geweest. Hemmo ging meestal naar Friedel Tahl in de Torenstraat in Winschoten, maar op de een of andere manier ‘durfde’ ik dat niet… Dacht dat ze me zouden uitlachen, met mijn eerste huis-tuin-en-keuken-kiekjes…
Op de foto staat moeke in haar ‘goeie jurk’ een steel vast te houden op het onverharde pad aan de rand van de voortuin, Niesoordlaan 59. Aan de steel zit denk ik een hark, geen bezem en ook geen “padschovvel”, die had een langere steel met een scheve houten knop. Pa bukt zich, is met ‘iets’ bezig…. (Oh, beginnend fotograaf…..)
Op de achtergrond broer Hemmo met zijn toenmalige haardos, de modieuze vetkuif. (Had James Dean ook niet zo’n prachtige haardracht?) Ik denk dat ik de foto nog enigszins heb geredigeerd. Moeke ging zich nooit op deze manier met tuinwerk bezig houden. Wat Hemmo op zijn linkerschouder draagt, is me ook niet meer duidelijk. Achter hem in ieder geval een seringenstruik, die hoorde bij ons huis, hadden we in de woningbouw ook. Bracht geluk, een seringenstruik niet te ver van de achterdeur…..
Pa heeft zijn blauwe ‘buis’ aan, zo’n kort jasje met heel wat zakken waarin hij zijn pijp kon bewaren, en zijn mes (zonder heft). Dat mes gebruikte hij om bijvoorbeeld zorgvuldig madeliefjes en “hoanetoppen” uit het gazon te snijden. Later, toen ze bij ons bezoek kwamen, toen we in Zuidhorn woonden, deed hij dat ook in de voortuin aan de Burg. Cleveringalaan.
Het huis rechts op de kiek, nummer 61, werd toen bewoond door de familie Dijkhuis. Lammert Dijkhuis en Annie Smit, met hun kinderen Afina en Albert, later kwam Jurrie er nog bij. (Er is ook een kindje geweest met een open ruggetje, maar dat heeft niet lang geleefd). De kinderen kregen de voornamen van hun grootouders, zoals dat toen nog vaak gebeurde. Opa en oma Smit werden benoemd, en opa Albert Dijkhuis ook. (Bij ons ook: Mijn oudste broer Henk (= Hindrik) naar opa Hindrik Blaauw, heel vroeg overleden. Zus Gepke naar opoe Gepke De Groot-Hector, broer Hemmo naar opa Hemmo de Groot, ikzelf naar naar opoe Jantje Blaauw-Baas, d.w.z. ‘Jantje’ werd ‘Jan’. Kort maar krachtig.)
Het pad vanaf de weg (Niesoordlaan, een niet al te brede weg met populieren aan beide kanten) was, zoals gezegd, onverhard. Tussen Dijkhuis en ons een ligusterheg, en dat zal aan de kant van Bamberg, op 57, ook zo zijn geweest. Tussen pad en heg een smalle strook waar wel eens dahlia’s werden geplant. Er hebben waarschijnlijk wel andere planten gestaan, maar welke? Vanaf de straat was er ook een pad naar de voordeur, dat pad was betegeld, twee tegels breed, had niet over dus…. Langs de voorgevel ook een onverhard pad, om de ramen te kunnen schoonmaken, of om met mooi weer er een bank te plaatsen. In de voortuin zelf twee spiegelbeeldige perken met theerozen. Daartussen het gazon met in het midden een sierboompje, een klein blijvende prunus? Rozen vormden een echte liefhebberij voor pa. Heel zorgvuldig werd elke struik bekeken, op luis, op ziekte. (Desnoods kwam de DDT-stuifkoker eraan te pas). Dode bloemen werden tijdig weggeknipt en als de tijd voor de snoei er was, na de vorstperiode, gebeurde dat snoeien ook heel zorgzaam. Nog steeds zie ik het gebeuren, alsof het op film wordt vertoond….