Back to the roots…. Weerom noar je worrels (3) Scheemda/Midwolda

Noordhorn, 25 april 2011

Der is al weer hail wat gebeurd noa ons dagtochtje noar “Toekomst” en om “Blaauwe Stad” hìn. Bericht kregen van t oet tied kommen van Gerrit Kupers, old-wetholder van Scheemde en jeugdherbergvoader, 82 joar. Zo’n bericht schudt mie aaltied weer deurmekoar, wiest mie op t mìnselk tekört. (“Haarst nou in de veurbievlogen joaren nait even n moal noar Gerrit en Binie Kupers goan kìnd???!!!” En dat blift mor in mien kop hoamern…..) Loat eerst mor even rusten, of kiek loater op www.bloeiendonkruid.web-log.nl, doar schrief k in t ABN nog wel wat herinnerns op.
Nou eerst nog even wieder mit ons dagtochtje doar bie “Toekomst” en Blaauwe Stad laangs, aans denken paardij lu dat we doar aan Oostwoldkaande worrel schoten hebben, of dat we verzopen binnen…. Allewel, t is doar zo ondaip, dat verzoepen dat wordt nog n haile toer….
Dou wie t fietspad vonnen haren, in Oostwold, binnen we votdoadelk even weer ofstapt. Kieken bie de aanlegstaaiger, nou ja, n loop-hier-mor-even-op-staaiger…. Mit oetkiek op dij bult mit goaten veur “gierswaalfkes”. Bóten doar dut dit Blaauwe Meer nog nait aan, al is t ook nog zo’n schiere dag in april…

De loopstaaiger bie t Blaauwe Meer mit mien pazzipanten aan t ènne, ze bekieken n dooie eend....

De loopstaaiger bie t Blaauwe Meer mit mien pazzipanten aan t ènne, ze bekieken n dooie eend....

Wieder mor weer op t fietspad, woar gain mìns zok zain let. Hou zit dat aigelks mit dij toeristen? Of kommen ze hier allain op zun- en feestdoagen? Joa, der binnen vanzulf ook lu aan t waark, geld mout verdaind worden, binnen nog nait aalmoal AOW’ers… Wordt drok baauwd aan n nije sporthal en n hail braide schoule. Dat is mie wat, n schoule veur elkenain oet Midwolle en Oostwold, van Laange Zuudwenden tot aan Goldhoorn tou….

Braide schoule mit BlaauweStadinspiroatsie, openboaren en gristelken stoef biemekoar. Wel haar dat docht, viefteg joar leden....

Braide schoule mit BlaauweStadinspiroatsie, openboaren en gristelken stoef biemekoar. Wel haar dat docht, viefteg joar leden....

Och heden, weg ligt deroet in Midwolle Oost, gain wonder dat t zo rusteg is bie Blaauwe Stad. Wie goan eerst even zunnen bie t Meer, en wie willen geern n ijsco, n softijsje. (Mor dat kinst in april hier wel vergeten, je mouten je aigen softice mitnemen….) Dìn mor even op baanke zitten, noar t wotter kieken, noar t speultuug, noar n vraauw dij hond in t wotter hebben wil, noar jonge wichter die op dat haile grode “strand” d’ainegsten binnen die van de zun profiteren….. Fleske wotter hebben we mitnomen, en n stoetje, vaalt der goud in!

prachteg leeg, t zaand en t wotter, wat n rust! Even consternoatsie deur zo'n amfibiedinges, mor dat is gaauw veurbie. Oppazen, aans vaal je hier zo in sloap....

prachteg leeg, t zaand en t wotter, wat n rust! Even consternoatsie deur zo'n amfibiedinges, mor dat is gaauw veurbie. Oppazen, aans vaal je hier zo in sloap....

Ze hebben t hier wel mooi inricht, dat het wel n poar griepstuver köst! Zol t hier mit Poaskedoagen nou swaart van de mìnsen weden?

Ze hebben t hier wel mooi inricht, dat het wel n poar griepstuver köst! Zol t hier mit Poaskedoagen nou swaart van de mìnsen weden?

Nee, hier woag k mie nait aan, kom k ja nooit weer oet....

Nee, hier woag k mie nait aan, kom k ja nooit weer oet....

©foto’s: jan blaauw, 19 04 2011

Back to the roots…. Weerom noar je worrels: Scheemda/Midwolda (2)

Noordhorn, 21 april 2011

Op pad noar “De Toekomst“! Veur alle wizzeghaid zeg ik t nog mor n moal: De “Toekomst” lag vrouger in t dail van Scheemdermeer dat bie Midwolle heurde, nait bie Scheemde! Scheemdermeerderweg was zo’n beetje de grìns. As wie doar binnen en deurrieden noar d’olle ingang van febriek, bie de vrougere directeurswonen van Folkerts…. verd…. doar staait n compleet nij hoes, en t wotter is ook vot, kinst der nait meer mit n boot kommen…. Hek is dicht, hangt n pepier op:

De communicatie met belangstellenden wordt bij "De Toekomst" kundig professioneel aangepakt...

De communicatie met belangstellenden wordt bij "De Toekomst" kundig professioneel aangepakt...

Wie vroagen ook nog even aan n poar baauwvakkers of we “doargunder” wezen mouten en dij binnen ons ook laiver kwiet as riek: “Joa, doargunder!” Wie mor weer op onze Doedenskarretjes, op zuik noar t nije tougangspad noar “De Toekomst”. Doch n vrumd gezicht om mor ain febriek meer te zain, woar vrouger twije wazzen… Joa, ie hebben geliek; schier dat t opknapt is, nait meer van dij saggerijnege stainbulten…

Nieuwe glorie voor de aloude strokartonfabriek "De Toekomst", maar welke?

Nieuwe glorie voor de aloude strokartonfabriek "De Toekomst", maar welke?

Kommen we doar aan Scheemdermeerderweg bie t nije pad, dat nog naargens noar liekt, hek derveur, slöt derop…. Nou, slim welkom binnen we nait!  Wie mor weer noar de baauwvakkers, nou willen we ook waiten hou de vörk in de steel zit… Nou, dij vörk zit nait goud in de stele… Hebben ze zo mor de boudel veraanderd, tentoonstellen is nait open zo as wel op dij dure folder drokt staait! Wel verdraaid! Joa, jonges van Simon Benus binnen der ook nait wies mit, kinnen aal dij lu votsturen dij kieken willen. Wat n ofknapper!
En nou???
Wie pebaaiern nog d’olle weg noar t Midwolmer bos te volgen, mor dat pad lopt hartstikke dood. Weerom mor weer, goud dat t mooi weer is…. Op zuik noar Blaauwe Stad!

Daar in de verte ligt Blauwe Stad, pretentieus project dat nog niet helemaal uit de verf is gekomen...

Daar in de verte ligt Blauwe Stad, pretentieus project dat nog niet helemaal uit de verf is gekomen...

Deurfietsen, jonges! Te veul snelweg in de buurt, dizze zuudkaande is nait ‘toeristvriendelijk’…. En dìn zain we aan de borden dat moandag en dinsdag in dizze kontraainen hailemoal nait mitdoun!

Schreeuwerige reclameborden, dat wel, maar op dinsdag ben je duidelijk een dag te vroeg...

Schreeuwerige reclameborden, dat wel, maar op dinsdag ben je duidelijk een dag te vroeg...

“Goan we der hailemoal omhìn?”
Wie goan der hailemoal omhìn! Mooi fietstochtje, zo te zain is nait alles mit de komst van Blaauwe Stad in ‘Gold’ veraanderd. Mor t is vanzulf wel n ‘huzarenstukje’ om zokswat hier van en oet en op de grond te kriegen!

Water, het toeristische toverwoord voor de verheffing van oost-Groningen

Water, het toeristische toverwoord voor de verheffing van oost-Groningen

Joa, ik neem mien pedde daip of veur lu dij t duurd hebben. Schane dat t nait worden is wat t leek, mor wel wait… As we eerst es n aiw wieder binnen….  Allewel….

Dit beeld van Oost-Groningen spreekt me eigenlijk meer aan dan die vervreemdende villa's die zo potsierlijk langs het ondiepe water zijn gepoot....

Dit beeld van Oost-Groningen spreekt me eigenlijk meer aan dan die vervreemdende villa's die zo potsierlijk langs het ondiepe water zijn gepoot....

(wordt vervolgd)

Foto’s: jan blaauw, 18 04 2011

Back to the roots…. Weerom noar je worrels: Scheemda/Midwolda

Noordhorn, 20 april 2011
Op pad noar Scheemde(rmeer) en Midwolle

Mit ons vieven binnen we, dinsdag 18 april lestleden. Drije dij aiglieks Van Diek haiten, en twije dij aantraauwd binnen….  Zo’n schiere 18de april het t ducht mie nog nait voak west. Niks gain: “Aprilletje zoet brengt nog wel eens een witte hoed”, nee, “april doet wat ie wil…” en dat is zunne, zunne, zunne, de haile godganse dag! (Insmeerd? Nee, vanzulf nait, mor k haar pedde mitnomen!) In traain noar Stad  kriegen we t al waarm en as we overstapt binnen in net zo aine wordt t hait. Nee, stoan huiven we nait, stee zat!
In Scheemde deroet, veurtoentje van t stoatsion hebben ze doar geweldeg opklanderd, krekt as t gebaauw zulf. Moakt doch meer indrok as aal dij schietgebaauwtjes dij op veul steeën de eer van de Spoorwegen hoog holden mouten… (Nou ja, mainsten binnen ja al gain stoatsion meer, pizza’s kinst der hoalen, messchain is der ook wel aine woar n aquarium van moakt is…)

Voormalig NS-station  aan de Stationsweg te Eexta (Scheemda)

Voormalig NS-station aan de Stationsweg te Eexta (Scheemda)

Wie binnen eerst mit ons drijen, aner twije kommen mit auto in Scheemde, nemen heur aigen fietsen mit. Ina en heur Henk (Nörg) hebben zo’n fietsdroager aanschaft en willen m even oetpebaaiern. Wie goan lopens noar de fietsboetiek van Doedens, hebben we fietsen besteld, vertraauwd adres. Onnerwegens in Eexte gaait der al wat klaaier oet, kommen we ook n toensproeier tegen, zolst der zo even onner liggen goan….

Gratis douchemogelijkheid aan de Stationsweg in Eexta (Scheemda), sinds de komst van Blauwe Stad wordt zelfs hier intensief gewerkt aan 'toeristvriendelijkheid'

Gratis douchemogelijkheid aan de Stationsweg in Eexta (Scheemda), sinds de komst van Blauwe Stad wordt zelfs hier intensief gewerkt aan 'toeristvriendelijkheid'

(As dij vatteg koien vanvummedag deur dizze toene benterd binnen, vaalt der nait veul meer te sproeien…) As wie boer Brouwer zien nij onderkomen bewonderd hebben en “Geloof”, “Hoop” en “Liefde” achter ons loaten, zain we aan aner kaande brogge baaide anere pazzipanten al stoan te swoaien (ze binnen net drok mit Bert Vos van t waark holden…) “Op noar de kovvie!” Onner Scheemter Toorn! Doalders stee, woar je stoer weer vortgoan!

Lekker buiten zitten, zitplaatsen zat en de koffie is heerlijk en betaalbaar!

Lekker buiten zitten, zitplaatsen zat en de koffie is heerlijk en betaalbaar!

Scheemter toren, een bijzondere!

Scheemter toren, een bijzondere!

Mor ja, wie willen ja nait aal op ons gat zitten en in elks geval noar dij tentoonstellen van foto’s in vernijde TOEKOMST! Mien vraauw is doar west bie ain van dij veurstellens, het n folder mitnomen. Veurstellen von ze geweldeg en as troostpries maggen wie ploatjes kieken. Op pad, kom op! (Mor wie kommen nog weer, veur de petat!) Aan Winschoterweg, pardon, Esbörgstroate kieken we vanzulf onze ogen oet. Aine herinnern noa de aandere rommelt deur de kop… (En swoager oet Den Hoag proaten we zo of en tou wel even bie…)

Wie had dit dorpsbeeld verwacht, zo'n veertig, vijftig jaar geleden?

Wie had dit dorpsbeeld verwacht, zo'n veertig, vijftig jaar geleden?

(wordt vervolgd)

©foto’s: jan blaauw, 18 04 2011

Jan Blaauw (1904-1977) en ‘De Toekomst’

Veur mie zit “De Toekomst”  vast aan mien pa. Ik heb dij olle febriek ook nooit lös zain kìnd van mien voader, dij t grootste dail van zien waarkzoam bestoan as ‘hollander-mulder’ in t stroketon waarkt het. n Smerege boan, ik zai hom nog in zien voele klaaier, pet op kop, koare mit prut over n smale plaanke rieden, d’ainege moal dat k doar op febriek west bin. Pa wol ons doar nait hebben (en directie wol t ook nait….). Ik mos doar hìn, op fietse van Nijssiesoord noar Scheemtermeer, om hom te vertellen dat bruier Hemmo sloagd was veur zien MULOeksoamen. t Zel in 1960 west hebben. k Zai nog zien laag deurbreken en dou mor weer wieder mit dij koare, en ik noar hoes weerom.

Pa, dou e al nait meer op 'Toekomst' was. Boetendeure bie Hemmo in Winsum.

Pa, dou e al nait meer op 'Toekomst' was. Boetendeure bie Hemmo in Winsum.

Dat waark op “Toekomst” haar vanzulf  betaikenis zat bie ons in femilie. Aaltied waarken in ‘schiften‘, smörgens van 6-14 uur, snommedoags van 14.00  tot soavends 22.00 uur, snachts van 22.00 tot 6.00 uur. Noa elke schift n dag vrij… Pa ging aaltied op fietse, swinters dikke leren jaze aan (of was dat lang nait aaltied?), hannen in dij leren movven aan t stuur, ‘oorkleppen’ op en doar pet overhìn. Stoetjes mit, reven keze derop. En n vlezze kolle thee mit veul melk derdeur…. Zo’n litersvlezze, mochten wie voak kloarmoaken.  As e nachtschift haar, mos e overdag sloapen, kop derbie (en kop dicht!).  Hai fietste aaltied mit Elderman, dij woonde bie melkboer Klungel op t loantje achter Griffemeerde Kerke in Midwolle. Elderman was griffemeerd, mor dat dee niks, doarom kon je wel mit mekoar fietsen.
Pa was aine dij zok nait op de kop zitten lait, hai haar in dij tied nog hail wat “aarbaiderstrots”, lid van t NVV (of aigelks ABC) en eerst ook lezer van t Vrije Volk.  k Heb veul loater pas deur kregen dat je as aarbaiders der nait zo bie heuren deden, bie de boeren en bie de börgers. Op t voetbalveld maarkte je doar niks van en bie olderoavends in de grode zoal van Van Eerde dee t mie niks.
Pa het gain fesounlek ofschaaid van “De Toekomst” kregen. Hai kwam in de zaiktewet omreden hai zok dou al kepot knooid haar. Bainen wollen nait meer, in Stad hebben ze in t AZG pebaaierd zien bovenbainoaders te vervangen deur kunstofbuiskes. Dat is n zet goud goan, mor dou e doar in Stad lag en thoes weer op krachten pebaaierde te kommen, smeten boeren in twaide helft van zesteger joaren “De Toekomst” dicht. Veur t waarkvolk kwam der n regeln mit n ekstroatje. Nait veur mien pa, dij laip in zaiktewet, vol derboeten. Is nog n moal apaart aine west van vakbond om dat oet te leggen. Begrepen heb k t nait…

Foto: Hemmo Blaauw, joaren zeuventeg

Gepke is 80! Prachtig!

t Is al weer even leden, doagen vlaigen … Dinsdag was mien zuster Gepke joareg! Tachteg joar worden, dat kinnen schane genog bult mìnsen heur nait noazeggen… Och, zai is der ook nait zunder schramen en bulten vanof kommen. Piene hier, zeerte doar, mor ze wait van deurzetten, der zit pit in dij zuster van mie.
Gepke woont in Assen, joa, “Hazzen” zeggen we wel ais, flaauw grapke. Al joaren! Heur Fré is veureg joar oet tied kommen, op t ènne van augustus. Nou staait ze der allenneg veur en dat dut ze slim knap. (Net as heur oldere bruier Henk, dij is 82 en vörkt en fietst ook nog Muzzelknoal deur…)
Gepke is in ’31 geboren, in Midwolle aan Hoofdweg, stoefbie café Brouwer, veuraan biet t loantje. Wiegman het loater ook in dat hoes woond. Loater gingen ollu mit baaide kinder verhoezen noar t oostènne, noar n hoeske bie boerderij van Van Anken, ook aan Hoofdweg. Doarvandoan binnen ze in ain noa leste oorlogsjoar verkast noar woningbaauw, op Blaauw zien loane: E 53 (loater wer dat Schortinghuislaan 11). In ’45 kwam ik kieken, stok jonger vanzulf. Gepke haar dou legere schoule al had, en ook 7e en 8ste leerjoar, mit Duuts (dat wollen Duutsers ja, dat Duuts). Deurleren was der nait bie, aan t waark! Eeerst bie Zwiers in hoesholden, tegenover Kerkloane. Dou ze doar de haile boudel oppoetst haar, gong ze noar bakker Ufkes. Was ook ja genog op te schieren, in hoesholden, in winkel, in bakkerij…. Het ze twij joar touholden, vort mor weer, noar Scheemde! Boer Jansen aan Oosterd, nait wied van Scheemter toren. Dat was de Hoge Akkedemie van de schoonmoakkunst, mos ze mit n tandenbozzel plinten ofnemen, en melkbuzzen schuren…. Dou ze heur Schoonmoakdiploma A, B en C haar (bie pa en moe in hoes mos ze ook nog aalweg oefen’, ging ze wat aans doun, noar t Sanatorium “Beatrixoord” in Appelscha, oplaaiden veur verpleegster.

Schier ploatje van Gepke mit verpleegsterskap op, staait heur wel

Schier ploatje van Gepke mit verpleegsterskap op, staait heur wel

Hou t sekuur wieder goan is? Laifde kwam n spoak in t rad steken… Gepke kon t oardeg schier vinden mit Fré de Vries oet Scheemtermeer, dij waarkte bie Looijengoa, smid en fietsenmoaker in Midwolle. Verdold, kreeg Fré TBC, mos e eerst kuren in hoes aan Willeminoaloane, loater in “Beatrixoord”. Gepke zat dou net mit nij speldje in Assen in t zaikenhoes. Zai dou ook mor weer noar Appelscha, noar “Beatrixoord”, t domain van prof.Kraan. Duurde even, mor t kwam goud. Fré kon nait meer in smederij, wer omschoold tot instrumentmoaker, kreeg n boan as amanuensis op Nassau in Assen. Gepke doar ook weer hìn. Het doar ook nog weer in t zaikenhoes waarkt, en in de nije ‘Boshof’. Noa traauwerij hoesvraauw, op kinder wachten, mor dij wazzen votdoadelk nait van plan te kommen. (Goie dingen kommen ook wel ais langzoam…) Twij kinder binnen der op batterij kommen, Arjen en Wieneke, ook al weer traauwd+. En ja, din wor je older en old, beetje krakkemikkeg, mor kroakende woagens dij lopen t laankst. Nou woont Gepke prachteg in de ‘Peelerhof’, superschier appartement. Ze mag doar geern weden, is n bult te doun en aans is ze wel aan t koartjes moaken of op de computer aan t rammeln. k Hoop dat ze t nog laank volholdt, as t mor n beetje plezaaierg kìn. Kin we der nog weer n moal noar tou, even bieproaten over Midwolle, over jonges mit klompen wat op de kop geven en zokswat. Nou, wie zain wel hou t lopt. Gepke, felisitaaierd, hol bainen onner t gat!

Kiek, doar zitten we aan grode toavel in Midwolle, aan Nijssiesoordloane (59). Grode zus geft even meccanoaanwiezens. Links miezulf, rechts Hemmo. Of wie ons der wat van aantrokken hebben?

Kiek, doar zitten we aan grode toavel in Midwolle, aan Nijssiesoordloane (59). Grode zus geft even meccanoaanwiezens. Links miezulf, rechts Hemmo. Of wie ons der wat van aantrokken hebben?