SCHEEMDA: “Duvekoater”, nummer 55, maart 2015

Eerst even mijn verontschuldiging voor de lange ‘time out’ ten aanzien van déze weblog…. Te lang, ik weet het. Hoe ik verder ga, op deze weblog jeebeetjes.nl, weet ik nog steeds niet precies. Waarschijnlijk beperk ik me toch vooral tot nieuws uit en over Midwolda, Scheemda en Winschoten, en dan vooral historisch nieuws, aangevuld met of naar aanleiding van persoonlijke herinneringen en foto-materiaal. De stilte op deze weblog wordt mede veroorzaakt door de hernieuwde activiteit op Facebook, een aantrekkelijke bezigheid met ruime aandacht voor de bovengenoemde plaatsen.

Het prachtige magazine “Duvekoater” (nummer 55, maart 2015) – tijdschrift voor regionale historie,  uitgave van de Historische Vereniging Scheemda, ligt al weer enige tijd op de leestafel. Zeer de moeite waard met klasse-redacteuren als Jan J. Groenbroek en Jan Pieter Koers!
2015-03-27 21-34-49_4523
Omslagfoto’s van de oude kerk op de hoek van d’Oosterd en de Torenstraat in Scheemda, mededelingen van het bestuur en de redactie (de voorjaarsvergadering, tevens de jaarvergadering, is donderdagavond 23 april a.s., morgenavond dus! In De Esbörg in Scheemda, vanaf 19.30 uur. Met een bijdrage van conservator Guido Abuys over de functie van kamp Westerbork in de Tweede Wereldoorlog).
Een uitvoerig artikel over “De ondergang van de Joodse gemeenschap in Scheemda” met vele foto’s, knap stuk werk van Jan P. Koers. Hij schreef ook “Kikkerpolder vroeger waterrijke woonplaats” en “Joodse vleeshouwers in Oostwold”. Bovendien het eerste deel van het verhaal over de Scheemder kerk 500 jaar. Jan Groenbroek leverde een uitvoerige bijdrage met unieke foto’s over de Scheemder en Eexter middenstand (II).

Meet weten? Kijk op: www.historiescheemda.nl.
2015-03-27 21-35-43_4524

SCHEEMDA: Jeugdteam v.v. Scheemda jaren zestig, met leiders Bakker en Blaauw…

Ook al op Facebook gezet, maar eigenlijk hoort de foto natuurlijk hier (ook) thuis:
Scannen0107 crop
In zwart wit een foto van een jeugdteam van de voetbalvereniging Scheemda waarop ik zelf figureer als ‘groene’ jeugdleider. Ik had mijn erkenning net gekregen na een vrij lange cursus in het KNVB-bureau aan de Wassenberghstraat in Groningen. (Trap op, dat weet ik nog…) Links staande Ginus Bakker, die al meer ervaring had als jeugdleider. Nee, zijn shirt was niet in de clubkleuren geel-zwart…. (Overigens stamde Ginus uit een korfbalfamilie; zijn broers Edo en Marinus speelden bij kv Korulos). Wie er allemaal op de foto staan?
Rechtsonder Jaap Vink, getalenteerde jeugdspeler, de jongste van deze groep vermoed ik. (Jaap Vink heeft in de publiciteit zijn naam veranderd in Jaffe Vink; hij is een gerespecteerd en gereputeerd filosoof/auteur, die ook aan de wieg stond van het vermaarde katern “De Verdieping” van dagblad “Trouw”).  Naast hem Alex Ufkes, Derk Oosterhuis (net als zijn vader jaren lang eerste elftal speler van de geelzwarten). De keeper? Ik ben zijn naam kwijt, hij kwam uit Nieuw-Scheemda. Dan Herman Post uit Scheemdermeer en links voor? Zijn naam schiet me niet te binnen…
Staande van rechts naar links Steffie Koolhof, Wessel Gernaat, Jan Mein, Warrie Lindeman en Abel Abels.
Bij de geelzwarten van de v.v. Scheemda heb ik gespeeld en (mee)geleid, ja, misschien ook wel eens ‘geleden’…. Ik mocht eerst niet bij een voetbalclub (anders was ik meteen MOVV’er geworden…). Later ging mijn broer Hemmo stiekem bij de v.v. Scheemda, samen met zijn kameraad Henk van Dijk. Na de gezinsophef over die stap, mocht ik ook… Ik zat toen op de ULO in Scheemda, was bevriend met Jacob Stijkel die bij de v.v. Scheemda voetbalde en daarom ging ik ook, hoewel we in Midwolda woonden. (Ik denk dat mijn vader wel even iets heeft weggeslikt…, maar hij was eigenlijk toen heel ruimdenkend…) Ik heb in de B- en in de A-junioren gespeeld. De eerste wedstrijd (uit tegen De Gemzen in Nieuwolda, 0-1) vergeet ik niet, omdat ik de enige en beslissende goal scoorde. Prettig voor een debutant!
Later in de senioren ging het mis, mede doordat ik weinig trainde in verband met de examenjaren op de kweekschool. Ging ik alsnog naar M.O.V.V., heb in het derde en tweede elftal gespeeld, maar moest stoppen vanwege rugklachten… Ja, toen ook al…

SCHEEMDA: Clubblad TIME OUT van de A.S.C.S. (= Algemene Sportclub Scheemda) – 1967 – deel 2

Een vervolg op de vorige blog over de onverwachte vondst van drie clubbladen van de Algemene Sportclub Scheemda, TIME OUT, jaren zestig. Nog even het voorblad ter herinnering:
TIMEOUT Scheemda
(Belangstellenden kunnen terug scrollen naar de eerdere blog)
Inmiddels heb ik enkele keren mailcontact gehad met Poul Annema, in de jaren zestig redacteur van TIME OUT en een van de drijvende krachten achter het clubblad. (Poul is afgelopen jaar ‘gepensioneerd’ als vermaard sportjournalist, hij nam bedolven onder loftuitingen afscheid van de sportredactie van “De Volkskrant”).
Poul Annema (oud-Midwolmer, zoon van de bakker in het Westeinde) denkt met veel ‘waardering en blijmoedigheid terug aan de volleybalvereniging ASCS en het blad TIME OUT’.  Helaas heeft hij geen tastbare bewijzen meer aan deze periode, geen foto’s, geen clubbladen o.i.d. Poul vertelt dat het ontstaan van de volleybalvereniging het directe gevolg was “
van de komst van de Pellikaan-hal in Eexta, vernoemd naar oud-international Henk Pellikaan, die zich na zijn sportieve carrière als voetballer en tennisser had gestort op het ontwikkelen van de goedkopere sporthal, waarvan er in die aanvangsfase denk ik vier of vijf in de provincie zijn verrezen. Het was in feite een simpele overkapping van een breed uitgemeten stuk asfalt waarop de knieën van beoefenaars  het zwaar hadden te verduren. Maar het dak bood wel de gelegenheid om het hele jaar door te sporten en gaf daardoor ruimte tot het ontwikkelen van nieuwe lokale sporten als volleybal, badminton en zaalvoetbal.”
Poul aan het woord In mijn herinnering was Ger Kuipers van Esbörg, zoals bij zoveel activiteiten in Scheemda,  aanstichter en eerste voorzitter van de club. Met hem zaten ook Hans Vinkers, Piet Brouwer en Henk van Dijk in het bestuur en was naar ik meen Gé,  toen al werkzaam bij de bank (??),  penningmeester. Roel Venema, jarenlang eerste team-speler bij REV uit Winschoten (later opgegaan in de fusieclub Bato REV-combinatie) en  Durack uit Hoogezand, was onze eerste trainer van het team met de eerder genoemde namen waarin ik die van Eric Arbeider en de jongste van het stel, Lammert Greven, miste.  Piet Brouwer was met zijn Peugeot  vaste chauffeur naar onze uitwedstrijden, waarvan de verste overigens naar Nieuweschans en Bellingwolde leidden.  Onze ‘derde helft’ speelden we – zonder alcohol – in de kantine van de sporthal, gerund door de heer Speelman, wiens zoon ook regelmatig met  ons meespeelde.
Ja, de zoon van Speelman, Meint…. Een “schiere” herinnering heeft Poul aan de uitwisseling met Scheemda’s zustergemeente Ritterhude:
We vonden dat volleybal niet op het programma mocht ontbreken. De Duitsers stemden ermee in en in Scheemda werd besloten dat naast de spelers van ASCS ook minimaal één speler van Heiligerlee in het combinatieteam moest worden opgenomen. Dat werd Tjaart Kloosterboer, later  succesvol schaatstrainer van onder meer Yvonne van Gennip. In Ritterhude hadden ze zich intensief voorbereid op het gevecht, werd ons verteld, maar in de zaal werden we opgewacht door een stel buikige 60-jarigen die het bij de Duitse veteranen populaire maar weinig dynamische Faustbal, met een net op 1 meter-hoogte, met ons wilden spelen. We ‘timmerden’ er aardig op los en werden uiteraard na de wedstrijd met zachte hand naar de stamkroeg van de Duitsers geloodst waar we ten onder gingen in schuimend bier en begrepen waarom volleybal het bij deze mannen nooit zou winnen van hun zo geliefde Faustbal.”
Ach, laat ik Poul nog even langer  het woord gunnen… Hij kan dat, getraind als hij is, veel beter dan ik:
“De Pellikaan-hal in Eexta is voor mij met het MOVV-veld aan de Niesoordlaan in Midwolda de bakermat van meer dan 50 jaar intensieve sportbeleving. ASCS moest meer zijn dan een volleybalclub, vonden vooral Ger Kuipers en Hans Vinkers, wonend aan de Eexterweg, en om de binding te versterken werd besloten tot de oprichting van een heus clubblad – Time Out – .  Aangestuurd door Ger Kuipers, Hans Vinkers, Gé van Dijk en mij werd het blad zeker geen eendagsvlieg, ook al kan ik met geen mogelijkheid zeggen hoeveel nummers er destijds zijn verschenen . Het papier bood mezelf de mogelijkheid om me te trainen in wat ik per se wilde, een toekomst in de sportjournalistiek Ik heb die weg gevonden en inmiddels – met mijn pensionering – weer afgesloten. Maar het blijft voor mij een opwindende gedachte dat ik met mijn eerste verhaaltjes in Time Out, Boreas, de schoolkrant van de HBS in Winschoten, en ‘de Oldambtster’, een uitgave van de familie Lodder (Drukkerij Actief) een werkzaam leven bij grote landelijke kranten heb kunnen opbouwen dat me tot in alle hoeken van de wereld en bij de meest uiteenlopende  grote internationale sporttoernooien heeft gebracht.  Met dank dus aan Midwolda, Scheemda,  ASCS en uiteraard Time Out.”

Poul, bedankt!
Wellicht dat er toch wat lampjes zijn gaan branden bij anderen die destijds betrokken waren bij het wel en wee van de A.S.C.S. Eigenlijk zou er in Scheemda eens iemand in het archief (van de gemeente??) ‘moeten’ duiken om te kijken of daarin nog iets bewaard is gebleven dat ASCS-bestaansbewijzen oplevert

Intussen blader ik nog eens door een TIME OUT… Zie naast de vertrouwde (en getrouwde) naam van Gé ook Gerrit Kuipers weer voorbij komen, en die ‘maffe’ Hans Vinkers die vaak in het zwembad zijn kuren vertoonde, en Poul Annema uit Midwolda, kameraad van Nanne Kampstra. Speelsters Adri de Jonge, Janny Ploeger, W. de Grote (mooie naam voor een volleybalster!), Jeanet Kielman, Janny Annema… En ook Gerard Schuringa, Lambert Pomp, Gerry Boedeltje… (En de harde serves van mijn broer Hemmo heb ik al eens genoemd, gaat ie straks alsnog naast zijn schoenen lopen van volleybalverwaandheid…) Prachtig, ook de meer algemene bijdragen van Poul Annema en Ger Kuipers. Er moet strenger worden gefloten, het wereldkampioenschap volleybal zou naar Nederland moeten komen, een sportpsycholoog zou nog zo gek niet zijn….
En de onvermijdelijke moppen… Vooruit, eentje:

Ëen Engels blad bevatte een bericht onder de kop: Minister X hemelwaarts gevaren. De volgende morgen ontving de redactie dit telegram: “Minister X nog niet gearriveerd. Uiterst ongerust. Sint Petrus”….

 

SCHEEMDA: Clubblad TIME OUT van de A. S. C. S. ….. Anno 1967!

Mijn eega was weer eens een kartonnen map aan het leegruimen (Een activiteit waarin ze veel meer bedreven is dan ik…):
“Heb je hier nog wat aan?”
Ze gaf me drie exemplaren van een (door mij) al lang vergeten clubblad: TIME OUT!  Het clubblad van
de Algemene Sportclub Scheemda die zich ‘slechts’ bezig hield met volleybal, althans zo herinner ik het me.
Geweldig, hoe kom je hieraan??!”
“Wie wat bewaart, heeft wat….” (Ook in spreekwoorden en gezegden is ze mijn overtreffende trap, net mijn moeke…)
2014-12-18 16-52-09_3989 verkl
Ja, ik was en ik ben een clubbladenfan, van een vroeg uur. Niet alleen redactielid van de Winschoter kweekschoolkrant “KWEEKGEKWAAK“, ook schrijver van diverse ‘fantastische’ bijdragen aan het clubblad van de v.v. Scheemda, de “Geel-Zwarte”. Helaas is er door miscommunicatie binnen onze familie niets van bewaard gebleven, zonde! Door middel van vele schoolkranten (in Zuid- en Noordhorn) en clubbladen van de v.v. Zuidhorn heb ik mijn schrijfdrang ruim baan kunnen geven, zelfs een heel klein beetje professioneel aangevuld met artikelen voor het weekblad de  Leekster Courant….Een oceaan gevuld met letters, nee, niet altijd parels voor de zwijnen…
Terug naar TIME OUT, april 1967. Tot mijn verrassing zat Gé (van Dijk), mijn echtgenote, ook in de redactie en verwoordde ze wat er tijdens de dameswedstrijden was voorgevallen. Winst tegen S.S.S. 1, maar duidelijk verlies tegen de pingpongende dames van Bato 3 uit Sodom…
Voorzitter destijds was Ger Kuipers (bekend van de jeugdherberg “Esbörg”) en hij maakte ook deel uit van de redactie, schreef in elk nummer de rubriek “Van de voorzitter”:
“Het wordt hoog tijd dat men zich bij sport gaat bezinnen op dat wat de wetenschap leert over persoonlijkheidsvorming, gedragsbeïnvloeding en meer van zulke zaken. Daar behoeft niemand voor terug te deinzen, want het gaat hier om zaken die allemaal in goed en voor iedereen verstaanbaar Nederlands duidelijk zijn te maken en die ons niet alleen tot betere sportmensen kunnen maken, maar ook tot wat bewuster levende mensen!”
Een lange zin, die laatste, maar wel duidelijk Nederlands en zo tegen de Kerst geschikt om te worden herhaald. Ook al was het toen ‘nog maar’ april 1967!
Hans Vinkers (ook histoloog….) was het derde redactielid en hij zorgde vooral voor alternatieve bijdragen zoals het verhaal SAMEN UIT SAMEN THUIS. Beetje navrant, niet bepaald volleybal bevorderend, maar wel leuk om te lezen (Nee, toen was er nog geen  Facebook…)
Het vierde redactielid was Poul Annema die later in de sportjournalistiek een prominente plaats ging innemen, vooral door zijn journalistiek sportproza voor de dagbladen TROUW en de VOLKSKRANT. Toen, in 1967, had Poul daar nog geen weet van, maar het idee van een clubblad voor A. S. C. S.  was vast en zeker vooral van hem afkomstig.
De kosten? Die werden zoals gebruikelijk bestreden uit de pot “Advertenties” (op de gedrukte binnenkanten en achterpagina van voor en achterkant; de inhoud van het blad werd ‘gewoon’ gestencild). Voorbeeld van zo’n achterpagina met illustere ondernemingsnamen van zo’n 47 jaar geleden:
2014-12-18 17-02-53_3990 verkl
Ja, de rente was toen aanmerkelijk hoger dan nu…..
Wat er van het clubblad is geworden? Hoeveel nummers er zijn verschenen? Ik weet het niet. Zelf heb ik er drie voor me liggen, waarvan twee dezelfde, van ??? 1966… (Helaas staat er geen verschijningsmoment gemeld). Het derde nummer is, zoals ik zei, van april 1967.
Heeft iemand meer nummers? Of weet iemand meer informatie? Herinneringen? Ik hou me aanbevolen! (JanBlaauw@hetnet.nl, of Verlengde Oosterweg 33, 9804 RD  Noordhorn. Tel.: 0594 503095)

SCHEEMDA: Bondsjubilarissen ABC – december 1971

Ja, ik blijf nog even putten uit de envelop met krantenknipsels die we aantroffen bij de nagelaten spullen van moeke (= Wiene Blaauw-de Groot). Een foto met drie gelouterde, no-nonsense mannen, keurig gekleed omdat het nou eenmaal zo hoorde bij zo’n gelegenheid, begin jaren zeventig.
2014-09-10 14-31-14_3667 verkl
In het midden staat mijn oom Hilbert Veenkant, die jaren lang aan de Langeweg in Eexta heeft gewoond, huis en land tegen het spoor aan. Oom Hilbert was getrouwd met Zwaantje de Groot, een zus van moeke. Zwaantje was iets jonger, een paar jaar. Herinneringen? Als kind kwam ik er nog wel eens, meestal met pa en moeke, tijdens visites. Soms alleen met moeke, doordeweeks. Oom Hilbert zijn vader was toen nog inwonend. Een slimme, maar vaak ook knorrige man, dominant. Of oom Hilbert daardoor zo bescheiden is gebleven, zo rustig, ingetogen? Eigenlijk heb ik hem nooit heftig gezien, werd niet emotioneel, sprak niet of nauwelijks met stemverheffing. Bleef eigenlijk altijd wat op de achtergrond, tante Zwaantje was veel feller en de oude Veenkant noemde ik al….
Een van de redenen dat we als kind graag meewilden naar de Langeweg? Dat was de spoorlijn achter het huis…. De treinen (eerst blauwe engels, later rode…) kwamen eens per uur voorbij, of elk half uur eentje….. We renden dan het tuinpad af, bleven op veilige afstand van de spoorsloot (dat was er goed ingeprent!) en zwaaiden!
Aantrekkingskracht had ook de koekoeksklok in de halfdonkere keuken. Magisch! Daar moet ik meermalen met open mond hebben staan kijken….
De snoepjes van tante Zwaantje niet te vergeten….. Ze had zelf geen kinderen, dat merkte je op de een of andere manier. Meestal kwam ze zelf eens per week (op de woensdagmiddag? Vrijdagmiddag?) op de fiets vanuit Scheemda naar Midwolda, zette haar fiets achter tegen de schuur. Was ze binnen, dan renden wij (mijn broer Hemmo en ik) naar buiten, want tante Zwaantje kwam nooit zonder snoepjes in de fietstas….
Eigenlijk is het contact later geleidelijk aan verwaterd. Je hebt zelf tijdens je studietijd andere dingen aan je hoofd die “natuurlijk” veel belangrijker waren (De studie zelf, de Mammoet, Vietnam, SJGW, het voetballen….). Oom Hilbert is ook niet echt heel oud geworden, zelfs in het doodgaan nog bescheiden…. Maar, daar ben ik nú van overtuigd, het was een ‘gouden man’, die integer zijn werk op de steenfabriek (tussen Scheemda en Nieuw-Scheemda) jaar in jaar uit heeft verricht. De bondshulde was zeker terecht, en dat geldt ongetwijfeld ook voor de beide andere mannen op de foto! (Die ik niet ken…)
ABC? Dat stond voor de Algemene Bedrijfsgroepen Centrale, waarbij het personeel van de steenfabriek was aangesloten, althans een deel van hen. (Er zal ook wel een christelijke variant geweest zijn). De ABC was onderdeel van het NVV, later FNV (na de fusie met de katholieke arbeidersbeweging). Veel werknemers in de strokarton, zoals mijn vader, waren ook bondslid en ingedeeld bij de ABC. Toen was het georganiseerd zijn nog ‘heel gewoon’. Kom daar nu maar eens om….