Groepsfoto uitje woningbouwbuurt Midwolda

n Zet leden heb k me bezeg holden mit n foto dij k vonden heb in de spullen van mien moeke, Wiene Blaauw-de Groot. Moeke is in juli 2002 oet tied kommen, 96 joar old, letterlek doodmui, ze haar t wel had. Heur spullen overleefden heur, zo gaait dat. Zo’n foto mit n bult mìnsen derop zet je inains weer aan t denken, aan t herinnern.

Groepsfoto uitstapje woningbouwbuurt Midwolda, tweede helft veertiger jaren

Groepsfoto uitstapje woningbouwbuurt Midwolda, tweede helft veertiger jaren

Ik kreeg onverwachts n stroombraif van Henk Bos, oet Midwolle. Henk is n poar joar older as ik bìn, hai is van juni ’43, ik van juli ’45. Ik docht hom te kìnnen as knappe voetballer van MOVV dou de rood-swaarten heur topjoaren haren. ‘Hintje Bos’, laange bainen, grode stappen, beste trap, kop derbie. Mor dij Hintje Bos is n aander, n zeun van Jan Bos. Leeft nait meer. Dizze Henk Bos, zeun van Mattheus, is nou AOW’er en het ook meer tied om nog es weerom te kieken, noar zo’n ploatje mit aal dij lu oet Midwolle.   Henk het woond op Schortinghoesloane nr.8 (woar Jurjen en Tetje Adam woond hebben), schuun tegenover t hoes woar wie wonen deden (nr.11), mor dou wazzen wie al noar de Niesoordloane vertrokken.
Henk vertelt dat e aal dij lu op de foto goud kìnd het, sikkom aalmoal. En hai wait n aantal noamen wat wizzer asdat ik ze wait. Dij man aan linkerkaande, dat is Haarm Boer, traauwd mit Imke Kuipers (zuster van o.a. Elzo, Ko en Joapie). IK docht dat ze aaltied “Haarm Krudoorn” tegen hom zeden, mor Henk vertelt dat der mainsttied “Haarm Snoater” tegen hom zegd wer. (Nou ja, “tegen hom”, as e der nait bie was vanzulf…). De noam van Poppo Udema is ook goud, dij was joarenlaank köster van de Hervormde Kerk in Midwolle. En d’olle Tuize (Tuzé) was vrouger veurloper bie begroavenissen mit peerden en koets, ik heur t getrappel op stroatstainen nog aaltied. Tuzé luip in zien prachteg pak mit dij steek op kop veurop, haar ook n gezichte kregen dij hailemoal stoan goan was noar  begroavenissen…
Dan nog even over Werkman. Volgens Henk gaait t om Abraham Werkman, nait om Pieter, ook nait om Hendrik. Abraham Werkman het nait zo hail laank woond in Midwolle, hai het waarkt bie garage Blaauw, veuraan bie d’Hoofdweg. Hai was chauffeur op n toakelwoagen. Henk het ‘om goud kìnd deur de visclub. Loater woonde Bram Werkman in Oostwold aan de Willeminaloane.
As k nog ais roem(er) in tied zit, zet k de haile boudel nog ais op n riegje mit ale noamen derbie. t Is doch n eerlieks stokje Midwolmer geschiedenis! (Henk, bedaankt!)

Moeke met krant, schort voor…

Ze het t schoet nog veur, mooi wit schoet. Even pauze, zel wel in keuken aan t waark west weden: koken, ofwaske, oproemen, bonen snibbeln (deden w’ook in keuken..) Dat schoet heb k ook wel ains veur had, veur de lol. Of was t haalf eerns?

Moeke aan t lezen, oet eerns of veur t ploatje?

Moeke aan t lezen, oet eerns of veur t ploatje?

Ploatje oet viefteger joaren, koamer in t hoes aan Niesoordloane, nummer 59. Binnen w’in ’53 wonen goan, kwammen we vanoet de woningbaauw. Ollu hebben der woond tot 1967, dou gingen ze noar Hoogeveen, n woagstok, mor t pakte doch goud oet. Hiér was der nog gain wait van n nije verhoezen. Moeke is der even goud veur zitten goan, aarmstoule noast kaggel, mit rogge noar de zunne. Mooi licht! Wat staait der veur t roam? n Cycloam? Ain van pa zien ‘specialiteiten’, loater werden dat ‘azalea’s ‘. Kon e mit lezen en schrieven, bie wieze van… Vrumd, ik kìn mie dij moeke van dou hailemoal nait zo goud herinnern as kraandelezer. Joa, t vervolgverhoal, feuilleton… Welke kraande? Winschoter. Of as t in d’eerste helft van de viefteger joaren west het, dìn ist t ‘Het Vrije Volk’, doar haar moeke wat mit, mitkregen van opa Drijbörg. Smörgens ook aaltied mitzingen mit ain van dij strijdliederen dij bie de VARA op radio te heuren wazzen, elke dag 2 of 3… Nee, d’Internationale nait, doar deden ze bie de VARA wat vervelend over. Mor wel “Morgenrood”, en “Broeders verheft u ten strijde” of “Op naar het licht”. Der binnen wel meer, ik kin ze bie gedailten mitzingen, schut mie der weer n stok van n zin in  t zin… “Op socialisten sluit de rijen….” Staait hail wat op bozzem, barometer aan mure… Mog k as kind geern op tikken, kieken woar dat de wiezer hìn springen dee. En mien opa mor hail geduldeg oetleggen hou zo’n ding waarkte. Hier, op t ploatje, was t in elks geval mooi weer!

Schoolmeester, dat ben je zo maar niet….

Diploma in de buuts… Mor dat ging nait vanzulf, doar mos je wel wat veur doen, en veur loaten… Of ik op d’ULO docht aan de kweekschoule? Eerst nait, k wol ja noar zee, stuurman of kaptein worden. Dou kwam de fok, de dubbele begloazing op twij stelen om t hörntje kieken en wer mie influusterd dat k mien toukomst op zee wel vergeten kon… En ik leufde dat, dìn mor köster worden, in Winschoot….

Van bleue puber noar zo-zit-dat-schoulmeester......

Van bleue puber noar zo-zit-dat-schoulmeester......

Dit ploatje geft n aandere Jan te zain as op d’ULO. Weerboarder, woordenrieker, wereldverbeternd vanzulf, ‘betogend’, en dat heb k laank mit mie mitdroagen. k Heb dat ducht mie doch leerd op dij Winschoter kweekschoule, kin nait aans. Noá mien zittenblieven, dou k der zat van was… Messchain nog meer ‘in de wandelgangen’ as in lokoalen bie leroaren as Buning (mos je luustern en joen kop holden), Verlaan (mos je verskes zingen veur de klazze, of toonladders, of vingergimmestiek doun mit dij Gehrelsmethode, as e teminnent op tied was, mainsttied begonnen we mit kloaverjazzen…) en ds. Rawi (KCML konnen we sikkom nait bie wakker blieven; godsdainst deden we voak alternatief, in de kroeg of op weg noar hoes…).
Klazzeoavends, doar hebben we ook haile daipzinnege gesprekken voerd, de wereld hail wat beter moakt, de poletiek zuverd,
‘het goede’ winnen loaten van ‘het slechte’, binnen de vaaier muren woar we op dat ogenblik wazzen… Goud dat ze der wazzen, dij oavends, benoam as Adolf Robertus ook nog wat speulde op piano. Nee, Upi van Delden haar zien bugel nait mitnomen, t glaswaark mos ja haile blieven…
Dit ploatje is n tieddokument. Kiek allenneg mor noar dij vrezelke strikke, dij duustere fok op neuze (bin k ooit nog ains kwiet worden dou k mit n suvve kop van t straand op Texel zee inlaip en mie bokte, swoare ding (echt glás!) vol zo in t wotter, votdoadelk verswonden…) k Heb ook nog dij broene pukkel boven d’oge, hebben ze loater in t zaikenhoes wegmoakt, vortbraand…. Zol k hiér geliek hebben??? Nou??? Mien pa denkt der op d’achtergrond nait veul van, hai let zok zien sloapke nait ofnemen….

Diploma op zak, afscheid van de Winschoter kweekschool

Begun september 1967 dee k eksoamen veur de “volledige bevoegdheid“, vrouger haitte dat “hoofdakte“. Eksoamen op nije Winschoter kweekschoule aan Stikkerloane. Haile zummer nog wat aanklungeld, zo ging dat dou. Dit nog even noakieken, dat nog even herhoalen, je konnen nooit waiten….. Köster was k al, dat diploma haar k in ’66 hoald, mor dij ‘hoofdakte’ wol je der doch wel geern bie hebben… Vaaier vakken: Nederlands, opvoedkunde, KCML, mor wat was dij vaaierde? Didactiek? Of k zenen had heb? Joa, wel n stok of wat… k Heur Arie Haan (poar joar jonger..) nog vroagen: “Ging t goud?”  k Huil slag om aarm, huifde nait, drij achten en n negen, kon k mit leven… Kin mie der aiglieks nait veul van herinnern. k Haar Wiersemoa veur ‘Pedagogiek’, en Buning veur ‘Nederlands’, of…? Wat moakt t oet, broene kevört mit kostboare inhold kon in d’olle schoultazze dij k kregen haar van pa en moeke dou k noar d’ULO ging, in ’57. (Aner kinder haren op dij leeftied ook zo’n leren schoultazze kregen, zeden ze….). Der zel bie t oetlangen wel n offisjeel woord sproken weden, mor wel dat dee? Directeur De Weger? Duurde mie laank genog, k haar t wel had, deur oet!

Geslaagd examen, de buit is binnen, afscheid van 'opleidingland', de kweek in Sodom

Geslaagd examen, de buit is binnen, afscheid van 'opleidingland', de kweek in Sodom

Schier ploatje! Allain dij domme strikke….. Dat haile joar drougen we n ‘colbert’, mit overhemd en strikke, heurde bie de stoates van t vak, bie de prezentoatsie op de hospiteerschoulen, in Winschoot zulf, in Pekel, in Stad (Dr.Bekenkampschool)….. Kiek mit verwondern noar mien prachtege koeve, wat ja n slag in t hoar….. Vedde laag op snoet, ol schoultazze op d’aarm, ópen, klep dee t nait meer, wol nait dicht. (Tazze was mie n moal middenin Laangestroate in Winschoot van fietse valen; ree Spreen der mit zien auto over hìn… Kreeg k loater op mien kop, k was nait aaltied op schoule, last van platjelopen…). Broodtrommeltje in haand, vollen in boksem, gladde schounen.. Doan! Grode wereld in! Twij moand vernuverd mit of en tou sollicitaaiern, dou kwam begun november Zuudhörn, n aner  verhoal…

Jaren vijftig: broérs, nog steeds/bruiers, dou én nou!

Nait zo’n geweldege foto, k wait nait wat der mit loos is:

Meccano...superspeelgoed, jaren vijftig, bij de grote tafel

Meccano...superspeelgoed, jaren vijftig, bij de grote tafel

Toavel ston in t oostènne… Ik main, in hoeskoamer aan achterkaande. Grode koamer van west noar oost, aan zuudkaande van t blok. Nummer 57 (Bamberg) en 59 (wié). Ons keuken tegen heur koamer aan, nooit last van had, wie haren ook ja lewaai genog van ons zulf… Wie? Pa en moeke, mien bruier Hemmo, van ’43 en ik, van ’45. t Was dou schienboarliek mode om zulfde klaaier te droagen, ook al wazzen we gain twailing. Schiere trui, mog k geern aan hebben. Wanneer dit ploatje nomen is? In de buurt van ’57? k Wait nait of ‘opa Drijbörg’ nog leefde, dij was dou vaaier joar bie ons in, kwam in juni ’57 oet tied. Bruier Hemmo is noar hom nuimd, ik was daarde zeun, was gain opa meer over. Bin noar mien opoe nuimd, van pa’s kaande: Jantje, Jantje Blaauw-Baas. Heb k zulf allain mor kìnd van n portret. Duustere foto, nait al te vrundelke oetkiek. Zol dat invloed hebben?
Hemmo en ik binnen veul mit mekoar optrokken, hai zat aalweg ain klazze hoger, het n joar overlopen op legere schoule. Loater baaident noar d’ULO in Scheemde, baaident noar Kweekschoule in Winschoot. Baaident t onnerwies in. Hai het t (nog) laanger volholden as ik… Wie konnen wel goud mit mekoar, as der aandern bie wazzen. Onner mekoar was t voak n  moal trammelant. (Mor der binnen spiegologen dij zeggen dat dát normoal is..) Hai was levendeger as ik, meer “extravert”, ik meer n binnenvetter. Beetje ettern kon e ook wel: bliede moaken mit n stokje sokkeloa, was t zaipe….. Of aan je vroagen om n Maggifleske aan mond te zetten en dìn even n tikje onner tegen t fleske aangeven… Wie hebben soamen ook n bult lol had. Kin je hier aan toavel ook nog zain, mit Meccano. Mooi speulgoud, duur, mor dìn haar je ook wat. Mozzen we dailen, gaf ook nog wel ais problemen. Mor zunder problemen wor je nait groot…
PS. Moandagnommedag hebben ze mien bruier zien tazze ofroofd bie biebeltaik in Boteringestroat. Hai wol net noar hoes, haar zien fietse pakt, tazze in fietstazze… Ging dij GSM… oflaaid. Bin je mooi kloar mit: knipke mit spullen vort, agenda, aantaikenboukje, foto-apperoat (Nikon Coolpix 4300, n compactcamera; as j’hom op Maarktploats zain, mout je mie even woarschouwen…), Pa zien “Herder”, eerliekse buutsmèsk. Pasjes blokkeren loaten, mor bie ain baank hebben ze doch nog wat euro’s van reken hoald. (Joa, stom, pincodes zatten ook aargens in dij scholdertazze…) Wat hom benoam rakt, is dat aantaikenboukje. En de foto’s dij op ‘geheugenkoartje’ stonnen. (Zellen der nou wel ofwezen…) Mizzelke wereld of en tou… (Mor ja, mit ain woord kin je n bult relativeren: ‘Haïti…’)
Bruiers, twai joar leeftiedsverschil. Wie hebben nog aaltied n bult mit mekoar, en aan mekoar.