Midwolda – WINTER jaren vijftig, ijsbaan “Eigen Kracht”

Ja, ik ben moe, wintermoe….. Nou ben ik nooit een fervente winterfan geweest, dus dat is niet zo’n wonder, dat moe zijn, nú! Midwolda in de winter, jaren vijftig, daaraan moest ik denken, toen ik begin van de week in ‘Noordnieuws’ Midwolda tegenkwam, en de ijsbaan van “Eigen Kracht”. De supergrote ijsbaan kon de sneeuwvracht van maandag jongstleden nauwelijks aan, het ijs was niet dik genoeg voor de forse veegmachines, waardoor de baan even weer op slot ging. Intussen zal er volop worden geschaatst door jong en oud, door winterse sportievelingen die het “scheuveln” beter onder de knie hebben gekregen dan ik… Bij de Midwolder ijsbaan hoort ook de volgende foto, ooit al eens getoond:

Pa, gewapend met oorkleppen en maxi 'buusdouk', spoedt zich naar de ijsbaan, waar wedstrijden worden gehouden, ergens in de jaren vijftig.

Ook bij deze foto speelde de betrouwbaarheid van mijn geheugen mij tijdenlang parten… Ik dacht altijd dat mijn pa op deze foto stond met de lange leren jas aan, maar nee, het is een korte, dichte “stuutsiekoren” jas, dikke trui met rits er onder aan. Op klompen, dat kan niet missen. Kenmerkend de pet (er waren petten bij die zo als visitekaartje van strokartonfabriek “De Toekomst” konden fungeren, met stank en al…) en daaronder de oorwarmers. Dat was voor pa zijn kwetsbare oren geen overbodige luxe. ’s Zomers verbrandden de randen heel snel, geen Nivea smeren tegenaan, ’s winters altijd “deurpippernde” oren. (Vroeger waren de oren ooit eens bevroren geweest, of bijna…) Gezamenlijk kenmerk van pa en de winter: de buitenmaatse zakdoek, ongetwijfeld een rode, jammer dat het geen kleurenfoto is… In zo’n “buusdouk” kon je nog eens je neus verstoppen! Hij is zo te zien goed gehumeurd, mijn pa, kon wel tegen wat sneeuw en ijs, al is ook hij nooit een schaatser geweest… Achter hem in lange jas ook een bekende Midwolmer uit die jaren, maar wie? Koer(t)s van de Langezuidwending? Of ben ik nou in de war met heel iemand anders? Op de achtergrond de bomen langs de Hoofdweg en links boven een klein gedeelte van het alleenstaande huis op de hoek van Hoofdweg/Turflaan, mooi plekje! Stond volgens mij ook altijd een zomerhuisje bij, rechts! Heel wat volk op de been en fietsen in de slootwal… Er is iets te doen! Ik denk dat het hier om langebaanwedstrijden ging, waarvoor deze ijsbaan natuurlijk uitermate geschikt was, al had de wind er wel vrij spel. Ik weet nog van twee fameuze langebaanwedstrijden. Bij de eerste keer werden er allemaal boerenwagens op het ijs gereden en rondom de baan neergezet. Soort tribunes? Windkering? In ieder geval gaf het wel cachet aan het gebeuren, waarbij ook bekende namen aanwezig waren. In ieder geval Wim van der Voort, een Hollandse topper op 500 en 1500 meter. Kees Broekman herinner ik me op deze baan niet, wel Anton Huiskes. Heel veel publiek, Midwolda als schaatscentrum! Nee, kunstijsbanen waren er toen nog niet en op het Veluwemeer konden ook geen wedstrijden worden gehouden. (Was dat Veluwemeer er toen al wel?) Er is nog een tweede keer geweest met als hoogtepunt langebaanwedstrijden. Dat moet toen met de “Leidse notariszoon” Gerben Karstens zijn geweest, en met Arie Zee (die ooit eens voortijdig uit Hamar terugkeerden om vooral de verwachte Elfstedentocht niet te missen…)
Zelf kreeg ik als lagere-schoolkind het schaatsen maar moeizaam onder de knie. Vallen, opstaan, daar gaan we weer, schaatsveter los, vastmaken, koude handen, “wilst dat even doun?”, vallen, weer n ‘kwartje’, oei, al vier slagen achter elkaar…. Net toen ik door kreeg hoe je “beentje over” moest doen, bleven de schaatswinters weg, flauw van Moeder Natuur….  Excuses? Legio! Ik was niet gezegend met een geweldige motoriek en atletisch vermogen… Stijf als een plank! Bovendien een koukleum… Goed schoeisel ontbrak, goede schaatsen ook… Tot mijn opa “Drijbörg” (die toen bij ons inwoonde, van 1953 tot 1957) meelij kreeg en bij Thomas Looijenga een nieuw stel houtjes voor mij kocht, Friese doorlopers (dat kon je zien aan de ronding op de achterkant van de ijzers…) van Nooitgedagt! Maar ja, ook nieuwe schaatsen willen niet best vast blijven zitten onder gummi laarzen en garanderen evenmin schaatswinters…. Trauma? Wellicht… Dramatisch was het moment toen ik zulke verkleumde handen had dat ik er zelfs mijn “snel” niet mee open kon maken om mijn piemel te voorschijn te halen om te plassen… En ophouden was er ook niet meer bij, dus laat maar gaan… (En daarvoor zijn gummi laarzen weer wel geschikt, voor het opvangen van de ruim bemeten plas…) Sjokkend en soppend naar huis, de hele lange weg van West naar oost, van ijsbaan naar Niesoordlaan. Geen moppers, dat weet ik zo goed als zeker. Enig leedvermaak wel bij broer Hemmo, die wel goed uit de voeten kon op de gladde ijzers… Of ik dan helemaal geen positieve herinneringen heb aan de ijsbaan? Natuurlijk wel! Denk maar aan de kantine, waar Fré Fokkens bediende en Strootman de baas was. Hete ranja of hete kwast, ik ruik en proef het nog! En ook de kortebaanwedstrijden me de gebroeders Bakker uit Finsterwolde, Boele de Vries uit Rolde (?) en Evert Kramer uit Nieuw-Scheemda, een van de eersten op hoge Noren, op de korte baan! En bij de vrouwen de bijna onoverwinbare Martha de Vries-Wieringa met in haar kielzog illustere namen als Grietje Dieterman-Schuur, Riekje Tuinema-Ruben, Jantje Venekamp-Tienkamp (of omgekeerd, dat vergeet ik nog wel eens…) Deze wedstrijden volgde ik als kind nauwgezet, compensatie voor het eigen niet-kunnen? Ik las de kleine advertenties in de krant met de aankondigingen: Voor mannen ƒ100 als eerste prijs, voor vrouwen ƒ80…. Uitslagen en foto’s in de Groninger editie van Het Vrije Volk, later kregen we de Winschoter Courant in de bus… Befaamde starter in Midwolda was de onvergetelijke Eildert Nuis! Die kon starten, sportief en met humor. (JB)

 

Noordhorn, 25 januari 2013

1 reactie op “Midwolda – WINTER jaren vijftig, ijsbaan “Eigen Kracht”

  1. Wat een leuk en herkenbaar stuk! Nostalgische gevoelens komen ook by los de afgelopen dagen. Ik een geboren midwolmer uit het jaar 1950, stond gisteren op de gegaan in Midwolda nr m’n kleindochter van 8 jaar te maken. Ze schaatst nu al beter dan ik ooit heb gedaan. Ook kleinzoon van 3jaar krabbelt er vrolijk op los op z’n dubbele Heertjes achter een soort moderne ysrollator. En dan komen de herinneringen weer boven en weet je ook weer waarom. Je dat als kind zelf zo leuk vond en waarom kou geen rol speelde. Geweldig! Wat fantastisch deze winterkou.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *