MIDWOLDA: Mentko Kolk – “Op raand van klaai en zaand”

Gelezen in het Dagblad van het Noorden van dinsdag 8 oktober jongstleden, in de rubriek Grunnegs Goud: Een beschouwing van Pieter Broesder over het boek “Op raand van klaai en zaand” van de hand van de 79-jarige Mentko Kolk uit Midwolda. Het boek is uitgegeven door De Bruin (Zuidbroek) en kost €14,95 in de boekhandel. De tekeningen zijn van Bauke Flikkema, de omslagfoto van Willem Friedrich.
Nee, ik ken Mentko Kolk niet, maar ik ben wel heel nieuwsgierig naar het boek dat hij schreef. Weliswaar een ‘roman’, maar er zit toch veel authentieks in, als ik Pieter Broesder goed heb begrepen. En iets in ‘mien moudertoal’, dat heeft nog steeds bekoring.
Of Mentko Kolk familie is van Eltjo “Ellos” Kolk, de befaamde middenvelder van het glorieuze MOVV uit de vijftiger jaren? Ik weet het niet, doet in dit geval ook niet veel ter zake. Ik zal proberen het boek te pakken te krijgen:
2013-10-12 18-43-17_2814 verkl

Rubriek “Grunnegs Goud” in het Dagblad van het Noorden, 8 oktober 2013

 

4 reacties op “MIDWOLDA: Mentko Kolk – “Op raand van klaai en zaand”

  1. Wat een geweldige prestatie om zo,n mooi boek in het Gronings te schrijven. Petje af voor de heer Kolk. Het boekje was wel moeilijk verkrijgbaar, maar na lang zoeken was het bij Godert Walter in Groningen te koop.Er worden Groninger woorden in gebruikt waar ik nog nooit van gehoord had, wat is een zoiebowie voor een ding? Of een aaide? Zelf ben ik geboren en getogen in Winschoten, het Gronings wat daar werd gesproken wijkt wel af van dat van Midwolda. Overigens jammer dat er zo weinig promotie activiteiten voor dit boek zijn, want de inspanning moet wel worden beloond.
    Wat het geloof in de Here God betreft, komen de christelijke mensen er goed vanaf in dit boek. Zij hebben het bij het rechte eind. Aan het einde van het boek wordt het communisme flink afgekraakt terwijl er aan het verderfelijk Nationaal Socialisme (te) weinig aandacht wordt gegeven.. maar een lezenswaardig boek voor ieder die het Gronings een warm hart toedraagt.

  2. In elk geval is een aide een eg. Zo’n ijzeren geval met scherpe pennen om de grove grondkluiten te breken en te verkleinen. Na het “aiden” van het land ligt het klaar om ingezaaid te worden.

    Staat er zowiebowie? Zoiboi ken ik wel. Een schommel.

    Wat de godsdienst betreft. In Midwolda en Oostwold bleven de grote Hervormde kerken uiteindelijk de rechtzinnige leer aanhangen. De veel liberaler denkende boeren verlieten daarna de kerk en de kerkbesturen. Het maakte de weg vrij in deze dorpen voor de aanhang van Ds.de Cock en de verdere afscheidingen. In Scheemda en Nieuwolda bleef de Hervormde kerk vrijzinnig en bleven de boeren en notabelen in het kerkbestuur. En in Finsterwolde en Beerta en in wat mindere mate in Nieuweschans en in Oude Pekela bleven de boeren zo rechtzinnig dat het volk de kerk de rug toekeerde en zich conformeerde aan het nieuwe “geloof” van Marx en Engels. Helaas heeft de communistische partij van nederland no0oit in de gaten willen hebben met welke middelen de Russische communisten hun macht handhaafden. Stalin b.v. had voor de 2e wereldoorlog al minstens 20 miljoen landgenoten laten vermoorden en uithongeren. Ook veel Oost-Groninger communisten, doodserieuze mensen die geen vlieg kwaad zouden willen en kunnen doen, bleven heilig geloven in de communistische heilstaat. Alle verhalen over dictatuur, uithongering, de Goelag strafkampen werden afgedaan als Westerse propaganda. En uit het oosten kwamen de Full Color magazines met fraaie foto’s van die heilstaat terwijl hier alleen de voorplaat van de Panorama in kleur was.. Ik heb ze gezien, deze kleurige magazines van de Sowjet Unie bij een zwager van mijn grootmoeder in Beerta. Prima kerel, maar zwaar communist.
    Jammer. Uit hun andere daden is wel gebleken dat Marcus Bakker, Fré Meis, Koert Stek, Luppo Leeuwerik en anderen prima bestuurlijke kwaliteiten hadden. Zelfs de eerste en enige CPN burgemeester, Hanneke Jagersma, deed in Beerta een prima job en werd door de bevolking in het algemeen op handen gedragen.

  3. Hoe het dan ook afgelopen is met de geloofsrichtingenstrijd en wie het bij het rechte eind had,maak mij niet uit. Veel mensen hebben de kerk de rug toegedraaid. De kerken staan leeg.
    Zowel het nazisme en het communisme zijn dictatoriale ideologieën. Een ieder weet van de goelags, de deportaties enz. Maar ga niet voorbij aan de holocaust.

  4. Ik ga er niet aan voorbij, maar in de dorpen ten rondom Winschoten waren, anders als in Winschoten zelf, niet zoveel mensen als Nederlands Israëliet in de bevolkingsregisters ingeschreven. De holocaust speelde er geen grote rol, zoals in Winschoten en Oude Pekela. Het gaat erom dat de dorpen ten westen van de grens tussen Oostwold en Finsterwolde bij de kerk bleven en die ten oosten massaal de kerk verlieten voor de Communistische Partij. En je kunt van de Nederlandse communisten zeggen wat je wilt, b.v. dat ze de lijn van Moskou vrijwel kritiekloos bleven volgen, maar met de slachting door Stalin onder de Sowjets hebben ze niks van doen, velen wisten het niet eens door de Russische propaganda. En in de oorlog waren het ook in Nederland communisten die vrijwel als eersten werden opgepakt door de Nazi’s en in werk- en vernietigingskampen verdwenen. De CPN kreeg door zijn verzet na de oorlog redelijk veel respect van de Nederlanders, respect dat vrijwel geheel verspeeld werd door het Russische optreden in de vazalstaten achter het ijzeren gordijn, beginnend in Tsjecho-Slowakije in 1948 en Hongarije in 1956 en na het neerslaan van de Praagse Lente. De CPN beleefde toen in dit land een dieptepunt. Om zich tijdens de kartonstakingen in Oost-Groningen daarvan enigzins te herstellen, met name door het optreden van Fré Meis.
    En om nog even de holocaust aan te halen: Op mijn (ambtelijk) voorstel zijn in Oude Pekela twee straten grenzend aan de Joodse Begraafplaats vernoemd naar Anne Frank en de laatste Rabbi van Oude Pekela, Abraham Toncman.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *