MIDWOLDA: Stelmakerij Van der Molen en ‘Haarmke oet t Grunnegerlaand’….

Van Beno Doedens kreeg ik een reactie die ik hier nog eens herhaal:
“In mijn gedachten was het Jan Paanjer. (Bedoeld wordt stelmaker Jan van der Molen) Harmke van der Molen die later als “Haarmke oet Grunnegerlaand” met voordrachten door de provincie trok was bij mijn weten een dochter van Jan van der Molen.
RTV Noord
http://www.rtvnoord.nl/artikel/artikel.asp?p=80635
Haarmke oet Grunnegerlaand overleden Geplaatst: 10:43 uur, vrijdag 3 april 2009 WINSCHOTEN – In Winschoten is vorige week op 94-jarige leeftijd zangeres en voordrachtskunstenares Haarmke oet Grunnegerlaand overleden.
Ze trad jarenlang op met een Groningstalig programma in bejaarden- en verpleeghuizen. Daarbij deed ze conferences en tussendoor zong ze. Officieel heette ze Harmke Hinderika de Weerd- Van der Molen, maar iedereen kende haar als Haarmke oet Grunnegerlaand.’

Deze reactie van Beno Doedens verhelderde mijn geheugen ook weer (en dat is tegenwoordig geen overbodige luxe…) Ik dacht dat stelmaker Van der Molen ook een zoon had die later bij ons op de Winschoter kweekschool handenarbeid doceerde. Maar nee, die leraar heette De Weerd! Hij was getrouwd met Harmke van der Molen, zo zat het in elkaar. Deze De Weerd is ook directeur van de VGLO geweest in Winschoten, de school voor voortgezet lager onderwijs, waaruit later schoolvormen als LAVO en LEAO ontstonden. (Voor de zelfstandige VGLO was er sprake van een 7e en 8e leerjaar in het lager onderwijs). Tijdens zijn lessen sprak De Weerd wel eens over de optredens van zijn vrouw, het was in mijn herinnering zelf ook wel iemand met de nodige humor.

MIDWOLDA: De Hoofdweg bij de vroegere O.L.S. – Oude foto’s met o.a. stelmakerij Van der Molen

Naar aanleiding van de sluiting van de winkel in luxe en huishoudelijke artikelen, voorheen “Vrouw Edens”,  liep ik nog eens wat fotomateriaal door dat ik in de loop van de laatste jaren kreeg via welwillende oud-dorpsgenoten als Beno Doedens, Theo Kiewiet en ook Geert Koning. Van Geert kreeg ik niet alleen de bekende serie foto’s over de aloude garage van Blaauw, hij stuurde ook enkele andere, oude foto’s die nu als aanvulling mooi bij het Edens-verhaal aansluiten. Een foto o.a. van de vroegere stelmakerij van Van der Molen, tussen Klokkengieterij en O.L.S. in. Elk dorp had destijds een of meer stelmakerijen, maar sinds de onstuitbare opkomst van de auto stierven ze allemaal een wisse dood…
Ook een foto van de oude O.L.S. met bijbehorende woning van ‘het hoofd der school’. Dat hoofd had destijds de beschikking over een dienstwoning, direct bij (of aan) het schoolgebouw. Toen een vanzelfsprekendheid, nu zijn er niet veel onderwijsgevenden, denk ik, die een dergelijke situatie “woonbaar” zouden vinden…
En een foto van het Hoofdweg-gedeelte met het karakteristieke woonpand van de familie Magendans, het artsenechtpaar dat zo lang en zo toegewijd zijn sociale functie vervulde in de Midwolmer gemeenschap. De huisarts die heel wat jaren zijn patiënten bezocht met behulp van zijn motor en, als het zo uitkwam, wel eens bleef om een hapje mee te eten…. (Als datgene wat hij onder het pannendeksel aantrof hem beviel…) Hij deed trouwens ook aan politiek, dokter Magendans, en hoorde bij de C.H.U. van Tilanus (en van mijn oom TIes…) De arts die eigenlijk vond dat ik, net als mijn oudste broer, maar eens vier weken naar een vakantiekoloniehuis (Hoogeveen) moest om “aan te komen”… Maar daarvoor bleek ik niet mager genoeg. Een huisarts deed in die tijd nog heel veel zelf. Niet alleen “apotheek aan huis”, ook andere zaken, zoals het verhelpen van rugpijn door bestraling van het linkerbeen waarin de rugpijn “uitstraalde”… Ik moest toen tijdens mijn kweekschoolperiode een x-aantal weken, twee keer per week naar de dokterspraktijk, aan het eind van de middag. Dan werd er iedere keer en halve decimeter van mijn linkerbeen bestraald. De volgende keer weer een halve decimeter hoger…. Dokter Magendans was wel eens wat verstrooid en een van die keren was hij vergeten dat ik in de praktijkruimte behandeld werd. Hij was even weggelopen, deed ie meestal, maar kwam te laat en verontschuldigend terug… Een brandplek dus, dat duurde wat langer voor het verdwenen was dan de rode plekken die normaal korte tijd te zien waren… Of de behandeling heeft geholpen??? !

De oude ansichtkaart van de Hoofdweg in Midwolda met links het imposante woonhuis van de familie Magendans.

De oude ansichtkaart van de Hoofdweg in Midwolda met links het imposante woonhuis van de familie Magendans.

De oude Openbare Lagere School aan de Hoofdweg met de hoofdenwoning, eraan vast gebouwd. Toen nog wel.... Het werd uiteindelijk gesloopt en er kwam een nieuw woonhuis, los van de school.

De oude Openbare Lagere School aan de Hoofdweg met de hoofdenwoning, eraan vast gebouwd. Toen nog wel…. Het werd uiteindelijk gesloopt en er kwam een nieuw woonhuis, los van de school.

De oude stelmakerij van Van der Molen, zoals ik het me niet kan herinneren.... Rechts ervan lag het schoolplein, de school aan de zuidkant daarvan. Later had de VGLO in Winschoten een hoofd

De oude stelmakerij van Van der Molen, zoals ik het me niet kan herinneren…. Rechts ervan lag het schoolplein, de school aan de zuidkant daarvan. Later had de VGLO in Winschoten een hoofd met de naam Van der Molen, familie van de Midwolmer tak; hij heeft ook nog handenarbeidles op de kweekschool in Winschoten gegeven.

Fotokaarten: Geert Koning (Midwolda)