Midwolda: Nog eens de WONINGBOUW met o.a. Albert de Boer en Zus Bos…..

Even terug naar de berichten en de foto’s die ik in de afgelopen periode kreeg van Bienke Kolk-Boer (Oostwold). Ter verduidelijking: Bienke is een dochter van Jopie Boer en Lena Helwig, en kleindochter van Harm Boer en Imke Kuipers… Harm Boer en zijn Imke hebben jaren aan het eind van de woningbouw gewoond, tegenover boderijder Knip, waar het dwarsstuk een bocht maakte naar het onverharde deel van de Woningbaauwloane.  Harm Boer en Imke woonden in het een na laatste huis van de “echte” woningbouw; naast hen, in hetzelfde blok, dus in het laatste huis van de woningbouw, woonden Albert de Boer en Grietje Hassing. Hun zoon Freerk woonde bij ons aan de andere kant van de Stichtingslaan. Freerk was getrouwd met Grietje (?), met wie mijn moeke nogal eens overhoop lag. (Niet ongewoon in volksbuurten…) Met de jongste zoon van Freerk en Grietje, Derkie, heb ik op de Stichtingslaan mijn eerste voorbereidende voetbaloefeningen gedaan. Balletje overtrappen, misschien wel passeerbewegingen maken… (Alhoewel, ik was 7, 8 jaar; Derkie nog iets jonger. Hij had kinderverlamming gehad, zo noemden we dat toen nog. Hij had een beugel, maar een balletje trappen wilde hij wel. En dat kon hij ook goed!).
Voorbij de woningbouw, ook voorbij Knip dus, stonden nog meerdere alleenstaande huizen, aan de westkant van de laan. Aan de oostkant van de laan en de sloot was het land van boer Botjes, de vader van Ankie en Pia. In het tweede alleenstaande huis woonde de familie Bos. Jan Bos (een broer van mijn tante Aaltje) was getrouwd met Frouke Noor. (Voor Bienke zijn het ome Jan en tante Frouke…) Hun oudste zoon Hendrik (“Hintje”) kwamen we al enkele keren tegen op elftalfoto’s van MOVV. De jongste in huize Bos was Johanna, die wij destijds meestal “Zus” noemden. Waarom? Ik weet het niet…. (In Midwolda kwam dat vaker voor! En in andere dorpen? Zo herinner ik mij Rieteke Gernaat ook vooral als Zus Gernaat en bij ons in de klas van de OLS zat Titie Bos, de dochter van melkboer Bos. Ook zij werd Zus Bos genoemd….. )

Albert de Boer en Grietje Hassing op de kiek in hun tuin bij het huis achteraan de woningbouw

Albert de Boer en zijn vrouw op de bank bij hun huis

Links Freerk de Boer, de zoon van Albert en Grietje; rechts Jopie Boer, zoon van Harm en Imke

Johanna, oftewel Zus Bos, dochter van Jan en frouke Bos. Hier staat ze voor het woningbouwhuis van Harm en Imke Boer. Let op die prachtige haarstrik, zo kenmerkend voor de vijftiger jaren!

Foto’s: Familie-album Bienke Kolk-Boer (Oostwold)

Midwolda: Niesoordlaan, momentopname…. Luchtfotofragment via Theo Kiewiet

Nog eens de Niesoordlaan, in vroegere jaren veel meer bekend als “Nannengoa’s Loane”. (En die Nanninga was dan waarschijnlijk de boer die aan de overkant van de Hoofdweg woonde…)
In “mijn” jaren aan de Niesoordlaan (van 1953 tot 1968) was de situatie toch duidelijk anders dan nu, zo’n 50 jaar later. Een lange laan met een S-bocht (waar het sportpark van MOVV werd gerealiseerd), kwam uit bij het huis van Aldert Nuus. (Of Nuis…) Daar kon je linksaf naar Meerland, rechtsaf richting Scheemdermeer of Winschoten. Je kon ook rechtdoor, het zwart weggetje op dat doodliep. Aan het eind stond het werkhuis, blijkbaar bedoeld voor sociaal zwakkere gezinnen die zo ver mogelijk van het dorp verwijderd een plek kregen. Een eerdere zijweg was er alleen bij de boerderij van Haaijer, richting Midwolmer Bos. Aan die weg stonden ook de boerderijen van Engelage en Sportel.
Aan het gedeelte van de Niesoordlaan vanaf de Hoofdweg dus zowel eigen woningen als huurhuizen. Het eerste blok met huurhuizen was dat (in mijn geheugen althans) van o.a. de familie Oudekerk met de kinderen Piet en Eppie. (Het gezinshoofd werd, zoals uit de herinneringen van Bienke Boer blijkt, ook wel “Geer Houdje” genoemd). Ik was vergeten dat voor dat blok nog twee blokken huurwoningen waren gebouwd, in 1959 (volgens mijn zegsman Theo Kiewiet). Ik had het dus wel kunnen (en moéten…) weten! Ter opfrissing van mijn geheugen stuurde Theo een luchtfoto van een deel van de Niesoordlaan:

Deel Niesoordlaan met 3 blokken huurwoningen. Aan de daken is te zien dat de eerste twee blokken een andere leeftijd hebben (jonger...) dan het derde blok....

Op deze foto is er ook al sprake van de Parklaan….. Voor mij onbekend, dus ongetwijfeld van na 1970…. Er staan aan de westkant ook meer huizen dan vroeger…. In mijn jeugdjaren waren aan die kant geen huurwoningen en stonden de huizen meestal tamelijk wijd uit elkaar. Huis, lap grond, volgend huis, lap grond, enz…..
Aan de oostkant duidelijk zichtbaar de drie blokken met huurwoningen. Van Theo kreeg ik ook wat namen van bewoners:
Nummer 23: Riko Tuin
Nummer 23a: Arie Schrik, getrouwd met Harmke Tolk. (Arie Schrik herinner ik me als voetballer van MOVV 2 en als boerenarbeider bij Oortwijn Botjes. Ik mocht wel eens mee op een wagen, of kijken bij het melken. Arie melkte de paar koeien die Oortwijn Botjes had, ik zat op het hek te kijken. En te vragen…..)
Nummer 25: Jopie Boer en Leen Helwig, de ouders van Bienke (Jopie kende ik dus ook als voetballer bij MOVV, heb later nog eens met hem gespeeld in het tweede; Jopie was boerenarbeider bij Joling)
Nummer 25a: Doeko Wiegman (De naam komt me bekend voor, maar ik vind er geen gezicht bij…)
Nummer 27: J. de Groot (Wil ook niet op mijn netvlies verschijnen….)
Nummer 29: Geert Oudekerk (Hem ken ik nog wel, evenals zijn kinderen Eppie en Piet. Piet, de oudste, ook een verdienstelijke, maar  wat wispelturige voetballer. Eppie, vriendin van zus Bos (= Johanna). Kwam ik in mijn “bungeljoaren” nog wel eens tegen op ’t “Achterloantje” in Scheemda…)
De huurhuizen stonden tussen de eigen woningen van Derk Nuus (nummer 21), wiens zoon ook goed kon voetballen, en de woning van Flips Hassing (nummer 31). Hassing zie ik ook als MOVV’er, had in mijn herinnering altijd een vaalrood shirt aan, vaak gewassen, denk ik. (De kleding was in die jaren minder uniform; er liep ook nog wel eens iemand met een wit broekje tussen de zwarte, of met anders gekleurde kousen, soms van een vorige vereniging…)


Drie boerenarbeiders op het aardappelland bij boer Joling. In het midden Jopie Boer, maar wie zijn die andere twee aardappelrooiers???!!! De ene Anjo, de andere Jan…. Maar hun achternamen???? (Reacties graag naar JanBlaauw@hetnet.nl, of via de gewone post naar de Verlengde Oosterweg 33, 9804 RD  Noordhorn. Tel.; 0594 503095)
wordt vervolgd

Midwolda: Reactie Bienke Kolk-Boer over woningbouw, Niesoordlaan, MOVV……

Asmits bin ik pad kwiet…. Dan tolt alles in en door mijn hoofd, om duizelig van te worden…. Net alsof je in duizend stukjes uit mekaar bent gevallen…. Moet je je eerst weer “herpakken”, zit niks anders op….
Zo, de stukjes weer gelijmd, hopelijk zit alles op zijn plek, ter zake:
Op zondag 24 maart een reactie gekregen van Bienke Kolk-Boer, uit Oostwold.  Bienke schrijft dat ze “oaf en tou even bie jeebeetjes kikt…”  Daar ben ik blij mee, als ik anderen een plezier doe met wat ik schrijf en aan foto’s laat zien. Of als ik laat lezen, wat anderen zoals mijn zuster Gepke of mijn oude klasgenoot Beno Doedens, of Midwolda-kenner Theo Kiewiet, hebben geschreven.
Bienke reageert op de foto van de woningbouwbewoners die een reisje per bus maakten, tweede helft jaren veertig. Wacht, ik laat de foto nog even weer zien:

De bewoners van de woningbouw in Midwolda, eind jaren veertig. Met helemaal links Harm Boer, de grootvader van Bienke Kolk-Boer.

Bienke dacht eerst dat haar grootmoeder (Imke Boer-Kuipers) ook op de foto stond, maar bij nader inzien zag ze wel dat die ontbrak. Niet mee geweest? Of net even naar de WC? Of zit ze achter de bus?
Bienke vertelt dat ze in 1966 geboren is aan de Niesoordlaan, waar haar ouders in 1956 (als eerste bewoners van dat nieuwe huis) kwamen te wonen. (Het vreemde is dat ik me die twee nieuwe blokken van 1956 niet meer herinnerde…. Alleen maar het ene blok dat eerder werd gebouwd en waarin Geert Oudekerk en zijn gezin woonden).  Bienke was ook aangenaam verrast door de foto van Midwolda waarop zij het pand van kapper Kooistra zag, “waar je visspullen kon kopen, als ik met mijn vader naar de ‘kolke’ ging om te vissen…”
Bienke zag ook de foto van het eerste elftal van MOVV waarop haar vader als voetballer staat afgebeeld:

MOVV 1, jaren vijftig. Met Jopie Boer, de vader van Bienke, staande, derde van links, met zijn forse bos haar! Maar ook haar latere schoonvader, Eltjo 'Ellos' Kolk, de noeste werker op het middenveld. Mijn vader zei altijd al: "Ellos? Dij het n stel peerdelongen...!" Ellos staat in de middelste rij, helemaal rechts (tussen Tjaard Aukes en Baby de Vries).

Bienke wilde graag de foto van de groepsreis van de woningbouw, die heb ik haar inmiddels gestuurd via de mail. Ze zegt toe op zoek te gaan naar meer foto’s, o.a. eentje van de kleuterschool “Immanuel”, “waar mijn vader en zijn zus op staan, een kleuterschool waar zowel christelijk als openbaar naar toe gingen”.  Bienke hoopt dat ik kan vertellen wie er verder nog op die foto staan, misschien met behulp van meer (oudere) kijkers! Maar dat komt nog!

Prachtige, meer recente foto van Eltjo "Ellos" Kolk met zijn kleindochter Melanie!

Kleurenfoto: album fam. Kolk-Boer

Midwolda: Herinneringen aan oosteind en woningbouw van o.a. Gepke de Vries-Blaauw (2)

Nog even over de voorgaande blog inclusief de foto van mijn oudste broer Henk op de Vliegende Hollander.
Mijn zus Gepke, computeractief in de “Pelerhof” in Assen, heeft de foto nog een aantal keren kritisch bekeken. Ze komt met diverse aanvullingen en verbeteringen:
– Rechts is inderdaad de voormalige slagerij/winkel van de joodse familie Bamberg;
– “Opoe Wolle” (Jantje Blaauw-Baas) is in 1943 overleden. “Ze heeft nog meegekregen dat Hemmo is geboren, maar toen was ze al bedlegerig.” (Augustus 1943)
– Correctie: De familie Blaauw (pa Jan, moeke Wiene, zoon Henk, dochter Gepke en later ook nog zoon Hemmo) woonde, vanaf de Hoofdweg gerekend, in het huis rechts, aan de kant van Van Anken.
– De familie Loer woonde in het middelste huis, de familie Stek in het linker.
– ‘Vrouw Gremmer”, van het winkeltje,  was de oma van de latere kolenboer Gremmer.
– De familie Pijning (“moeke ging regelmatig koffie drinken bij Elsie Pijning”)  is later verhuisd van het oosteinde naar het huis naast het vroegere distributiekantoor (later Groene Kruisgebouw) aan de Mennistenlaan.
– Op de foto met Henk zie je links een lichte streep, dat is volgens Gepke de “dam” naar het huis van de fam. Blaauw, tegenover slagerij Bamberg.
– Gepke heeft de foto nog eens en nog eens bekeken, “zelfs met een vergrootglas, en inderdaad, tussen de bomen door zie je iets wat op een huis lijkt…. Stond er een portiershuis bij de oprit van de boerderij van Van Anken?” Gepke kan het zich niet meer herinneren…. “Er staat ook een hek, die stond voor de tuin van de familie Loer. Daarachter waren ze met Pasen altijd aan het ‘riestern’, noten schieten op een plank om geld, een cent of een stuiver.”
– Zus Gepke heeft met oudste broer Henk gebeld. Hij herinnerde zich nog wel de woning aan de Olgerslaan, met een heel grote schuur. Van de woning bij café Brouwer wist hij niks meer.
– Bij de oprit van de boerderij van Van Anken stonden stenen muren met raampjes erin. “De hekken hoorden bij hun oprit, dus niet bij ons huis. Dat stond ook verder van de straat af, want we hadden veel speelruimte!”
Met dank voor zus Gepke en broer Henk. Ik heb het allemaal deze keer puntsgewijs verteld, want zo werkt het vaak ook bij mij in mijn hoofd. Fragmenten, beelden die elkaar soms verdringen, onderwerpen die over elkaar heen buitelen, een puinzooi, soms….

Een oude foto met moeke Wiene Blaauw-de Groot, de piepjonge Gepke op haar arm, Henk op klompjes verwonderd aan haar zij. Welk huis? Ik vermoed dat het hier het huis aan de Olgerslaan is, Olgerslaan 1, het huis staat er nog, volgens zegsman Theo Kiewiet. Wel ingrijpend verbouwd, maar toch….
Herinnneringen, “mijn hoofd zit nog vol met veel herinneringen van vroeger”, zegt mijn zus Gepke. Dan gaat het vaak om meer afwijkende zaken, niet de gewone dingen: pa die naar de fabriek gaat, moeke die met de was bezig is, Henk die….. Nee, dan gaat het bijvoorbeeld om “het klieren” dat Henk wel deed als moeke naar haar ouders in Drieborg was. “Hij sloeg dan met een natte schuddeldouk….” Volgens Gepke werd Henk door moeke verwend (en volgens mij deed ze datzelfde later met mijn broer Hemmo, hoe ‘subjectief’ zijn we eigenlijk?) “en dat zal wel gekomen zijn omdat hij vaak ziek was!”  Gepke vertelt dat zij een keer longontsteking had en dat moeke dat maar niks vond. Zij weet nog dat de huisarts, dokter Magendans, toen zei: “Mag dat kind ook een keer ziek zijn???”  Gepke heeft ook nog een herinnering aan mij, in de woningbouw. Ik lag volgens haar als baby in de kinderwagen altijd met mijn kont te wippen….. “Dan stond de kinderwagen in de kamer, voor de commode… Op de commode stond o.a. de radio (kast van de Centrale). Op die radio een kleedje en op dat kleedje mijn theeserviesje. Een heel dun porseleinen serviesje, gekregen van de tantes. Ik mocht er nooit mee spelen, want dan ging het toch maar kapot. Jij lag in de kinderwagen te wippen, de vloer bewoog, het was een houten vloer…. Alles ging schuiven en op een gegeven moment gleed het theeserviesje er af, bij jou in de kinderwagen. Moeke kwaad omdat jij wat schrammetjes had, ik kwaad omdat het serviesje kapot was… Het enigste wat nog heel was, waren de deksels van de suikerpot en theepot…. Er zaten muisjes bovenop… Resultaat was wel dat jij in de kinderwagen op een andere plek kwam te staan.”
Het ‘treintje spelen’ deden Hemmo en ik zowel in de schuur als in de kamer (in de woningbouw), herinnert Gepke zich. “Soms hadden jullie de stoelen in de gang staan en kon je nergens komen. Jullie kropen er dan onder door.” Gepke weet ook nog hoe de schuur in de woningbouw was ingericht. “In de schuur was niet echt een keuken. Wel stond er een kachel tegen de wand aan met een paar stoelen erbij. Er was ook een soort schoorsteenmantel. Aan de muur hing een koffiemolen, had moeke verzameld met punten, zal toen al wel van D.E. (= Douwe Egberts) geweest zijn. Volgens mij stond er ook een stoompot, daar kookte moeke “swieneerappels” in en werden pa zijn vieze overalls in uitgekookt en later afgeschrobd met een bezem….”
(wordt vervolgd)

MIDWOLDA: Woningbouw (later Schortinghuislaan + Stichtingslaan) – Bewoners….

In eerste instantie zorgde Jan Fré Boven voor aanvullende informatie betreffende de bewoners van de Midwolmer woningbouw. Dat was al in 2009, als ik me niet vergis. Door mijn hernieuwde belangstelling voor de kinder- en jeugdjaren in mijn geboortedorp heb ik ook de interesse gewekt van Theo Kiewiet, die anno 2013 met belangwekkende toelichtingen en aanvullingen kwam! Hartelijk dank!
Eerder al heb ik eens een fotootje gepubliceerd waarop ik zelf ook figureer als jochie van een paar turven hoog:

2x Adam en 2x Blaauw......

Waar de foto is gemaakt? Ik denk ergens richting de polders in het dijkenlandschap nabij Nieuw-Statenzijl of Termunterzijl. Mijn ouders mochten daar tijdens het prettiger deel van het jaar op voetballoze zondagen graag vertoeven. Op de fiets heen, op de fiets terug…. Hemmo bij pa achterop, ik bij moeke. Nee, daaraan heb ik niet veel enthousiasme over gehouden, wel een “blikken kont”, ook al lag er wel een dun kussentje op de pakjesdrager, ter verzachting. Bovendien vond ik de kanaaltjes die we passeerden eng, evenals de zwarte, immer blaffende bouvier aan de Goldhoorn tussen Oostwold en Finsterwolde. Ook was het dijklandschap als speelgebied niet mijn ideaal, noch dat van Hemmo. (En een ijscoverkoper als verlokking was er ook niet…)
Op deze foto met links Trijntje en Willie Adam en rechts broer Hemmo en ik hebben we lol voor vier, dus het waren niet louter momenten van treurnis. (Trijntje Adam, de moeder van Theo Kiewiet!) De man met pet, rechts, is denk ik mijn pa, Jan Blaauw sr. Of is het toch Jurjen Adam, in Midwolda bij velen bekend als “Jurjen Doefke”?
Van Theo Kiewiet kreeg ik een foto toegestuurd, waarop niet alleen zijn moeder Trijntje Adam en haar zus Willie staan! Kijk maar:

Even poseren in het zwembaddeel van speeltuin "De Garst" in Winschoten, plm. 1950

Een complete verrassing! Ik kende de foto wel, had hem niet tot mijn beschikking. Op de voorgrond ligt Trijntje Adam languit in het water. Naast haar haar jongere zus Willie, met de strikjes in het haar…. Dan broer Hemmo en rechtsvoor ikzelf, al is het wel een heel jonge uitgave….. Op de tweede rij van links naar rechts: Harm Noor (hij werd vaak “Haarm Tone” genoemd….), Siena Kok en broer Henk Kok. (Harm woonde aan de Schortinghuislaan 18, Siena en Henk ernaast op 16). Siena en Henk, nichtje en neef van Henk Kok die enige bekendheid verwierf als verslaggever bij RTV Noord en ook schaatsverslagen leverde voor de NOS.
Op de familie Adam kom ik nog terug. Harm Noor, een van de kinderen van Wubbo Noor, was enkele jaren ouder dan ik. Een echte voetbalsupporter die zelf ook nog wel eens een balletje trapte, ook al was ie lichamelijk daarvoor niet optimaal geschapen. Harm was altijd opgeruimd, ik mocht hem wel. Zijn jongere broer Jopie was wispelturiger en (soms) klierderig. Als kind ontwikkel je daarvoor speciale antennes.
Siena was jonger dan ik, ik herinner me niet zo veel van haar, het was volgens mij “een gezellig wicht”. Haar broer Henk had ook zoiets gemoedelijks, gezelligs. Hij had een wat stijve manier van lopen. Ook een voetballiefhebber, maar hij stond liever in het doel dan dat hij veldspeler was. Hij is bij MOVV geweest. Van Alberta Lub-Drenth begreep ik dat Henk inmiddels is overleden.
Wie de personen op de achtergrond van de foto zijn, is mij niet bekend. Op zomerse dagen was zo’n uitje naar de speeltuin in Winschoten echt een belevenis. (Soms gecombineerd met een bezoek aan oom Freerk Dammer en tante Fenje, een zus van pa, die ook aan De Garst woonden). Er moest wel entree worden betaald en dat zal vaak een bezwaar zijn geweest. Bij de zeedijk achter de polder stond geen kaartjesverkoper…. (JB)