Midwolda: Niesoordlaan, momentopname…. Luchtfotofragment via Theo Kiewiet

Nog eens de Niesoordlaan, in vroegere jaren veel meer bekend als “Nannengoa’s Loane”. (En die Nanninga was dan waarschijnlijk de boer die aan de overkant van de Hoofdweg woonde…)
In “mijn” jaren aan de Niesoordlaan (van 1953 tot 1968) was de situatie toch duidelijk anders dan nu, zo’n 50 jaar later. Een lange laan met een S-bocht (waar het sportpark van MOVV werd gerealiseerd), kwam uit bij het huis van Aldert Nuus. (Of Nuis…) Daar kon je linksaf naar Meerland, rechtsaf richting Scheemdermeer of Winschoten. Je kon ook rechtdoor, het zwart weggetje op dat doodliep. Aan het eind stond het werkhuis, blijkbaar bedoeld voor sociaal zwakkere gezinnen die zo ver mogelijk van het dorp verwijderd een plek kregen. Een eerdere zijweg was er alleen bij de boerderij van Haaijer, richting Midwolmer Bos. Aan die weg stonden ook de boerderijen van Engelage en Sportel.
Aan het gedeelte van de Niesoordlaan vanaf de Hoofdweg dus zowel eigen woningen als huurhuizen. Het eerste blok met huurhuizen was dat (in mijn geheugen althans) van o.a. de familie Oudekerk met de kinderen Piet en Eppie. (Het gezinshoofd werd, zoals uit de herinneringen van Bienke Boer blijkt, ook wel “Geer Houdje” genoemd). Ik was vergeten dat voor dat blok nog twee blokken huurwoningen waren gebouwd, in 1959 (volgens mijn zegsman Theo Kiewiet). Ik had het dus wel kunnen (en moéten…) weten! Ter opfrissing van mijn geheugen stuurde Theo een luchtfoto van een deel van de Niesoordlaan:

Deel Niesoordlaan met 3 blokken huurwoningen. Aan de daken is te zien dat de eerste twee blokken een andere leeftijd hebben (jonger...) dan het derde blok....

Op deze foto is er ook al sprake van de Parklaan….. Voor mij onbekend, dus ongetwijfeld van na 1970…. Er staan aan de westkant ook meer huizen dan vroeger…. In mijn jeugdjaren waren aan die kant geen huurwoningen en stonden de huizen meestal tamelijk wijd uit elkaar. Huis, lap grond, volgend huis, lap grond, enz…..
Aan de oostkant duidelijk zichtbaar de drie blokken met huurwoningen. Van Theo kreeg ik ook wat namen van bewoners:
Nummer 23: Riko Tuin
Nummer 23a: Arie Schrik, getrouwd met Harmke Tolk. (Arie Schrik herinner ik me als voetballer van MOVV 2 en als boerenarbeider bij Oortwijn Botjes. Ik mocht wel eens mee op een wagen, of kijken bij het melken. Arie melkte de paar koeien die Oortwijn Botjes had, ik zat op het hek te kijken. En te vragen…..)
Nummer 25: Jopie Boer en Leen Helwig, de ouders van Bienke (Jopie kende ik dus ook als voetballer bij MOVV, heb later nog eens met hem gespeeld in het tweede; Jopie was boerenarbeider bij Joling)
Nummer 25a: Doeko Wiegman (De naam komt me bekend voor, maar ik vind er geen gezicht bij…)
Nummer 27: J. de Groot (Wil ook niet op mijn netvlies verschijnen….)
Nummer 29: Geert Oudekerk (Hem ken ik nog wel, evenals zijn kinderen Eppie en Piet. Piet, de oudste, ook een verdienstelijke, maar  wat wispelturige voetballer. Eppie, vriendin van zus Bos (= Johanna). Kwam ik in mijn “bungeljoaren” nog wel eens tegen op ’t “Achterloantje” in Scheemda…)
De huurhuizen stonden tussen de eigen woningen van Derk Nuus (nummer 21), wiens zoon ook goed kon voetballen, en de woning van Flips Hassing (nummer 31). Hassing zie ik ook als MOVV’er, had in mijn herinnering altijd een vaalrood shirt aan, vaak gewassen, denk ik. (De kleding was in die jaren minder uniform; er liep ook nog wel eens iemand met een wit broekje tussen de zwarte, of met anders gekleurde kousen, soms van een vorige vereniging…)


Drie boerenarbeiders op het aardappelland bij boer Joling. In het midden Jopie Boer, maar wie zijn die andere twee aardappelrooiers???!!! De ene Anjo, de andere Jan…. Maar hun achternamen???? (Reacties graag naar JanBlaauw@hetnet.nl, of via de gewone post naar de Verlengde Oosterweg 33, 9804 RD  Noordhorn. Tel.; 0594 503095)
wordt vervolgd

Midwolda: Reactie Bienke Kolk-Boer over woningbouw, Niesoordlaan, MOVV……

Asmits bin ik pad kwiet…. Dan tolt alles in en door mijn hoofd, om duizelig van te worden…. Net alsof je in duizend stukjes uit mekaar bent gevallen…. Moet je je eerst weer “herpakken”, zit niks anders op….
Zo, de stukjes weer gelijmd, hopelijk zit alles op zijn plek, ter zake:
Op zondag 24 maart een reactie gekregen van Bienke Kolk-Boer, uit Oostwold.  Bienke schrijft dat ze “oaf en tou even bie jeebeetjes kikt…”  Daar ben ik blij mee, als ik anderen een plezier doe met wat ik schrijf en aan foto’s laat zien. Of als ik laat lezen, wat anderen zoals mijn zuster Gepke of mijn oude klasgenoot Beno Doedens, of Midwolda-kenner Theo Kiewiet, hebben geschreven.
Bienke reageert op de foto van de woningbouwbewoners die een reisje per bus maakten, tweede helft jaren veertig. Wacht, ik laat de foto nog even weer zien:

De bewoners van de woningbouw in Midwolda, eind jaren veertig. Met helemaal links Harm Boer, de grootvader van Bienke Kolk-Boer.

Bienke dacht eerst dat haar grootmoeder (Imke Boer-Kuipers) ook op de foto stond, maar bij nader inzien zag ze wel dat die ontbrak. Niet mee geweest? Of net even naar de WC? Of zit ze achter de bus?
Bienke vertelt dat ze in 1966 geboren is aan de Niesoordlaan, waar haar ouders in 1956 (als eerste bewoners van dat nieuwe huis) kwamen te wonen. (Het vreemde is dat ik me die twee nieuwe blokken van 1956 niet meer herinnerde…. Alleen maar het ene blok dat eerder werd gebouwd en waarin Geert Oudekerk en zijn gezin woonden).  Bienke was ook aangenaam verrast door de foto van Midwolda waarop zij het pand van kapper Kooistra zag, “waar je visspullen kon kopen, als ik met mijn vader naar de ‘kolke’ ging om te vissen…”
Bienke zag ook de foto van het eerste elftal van MOVV waarop haar vader als voetballer staat afgebeeld:

MOVV 1, jaren vijftig. Met Jopie Boer, de vader van Bienke, staande, derde van links, met zijn forse bos haar! Maar ook haar latere schoonvader, Eltjo 'Ellos' Kolk, de noeste werker op het middenveld. Mijn vader zei altijd al: "Ellos? Dij het n stel peerdelongen...!" Ellos staat in de middelste rij, helemaal rechts (tussen Tjaard Aukes en Baby de Vries).

Bienke wilde graag de foto van de groepsreis van de woningbouw, die heb ik haar inmiddels gestuurd via de mail. Ze zegt toe op zoek te gaan naar meer foto’s, o.a. eentje van de kleuterschool “Immanuel”, “waar mijn vader en zijn zus op staan, een kleuterschool waar zowel christelijk als openbaar naar toe gingen”.  Bienke hoopt dat ik kan vertellen wie er verder nog op die foto staan, misschien met behulp van meer (oudere) kijkers! Maar dat komt nog!

Prachtige, meer recente foto van Eltjo "Ellos" Kolk met zijn kleindochter Melanie!

Kleurenfoto: album fam. Kolk-Boer

Midwolda: Herinneringen Gepke de Vries-Blaauw – Boodschappen doen…

Boodschappen doen vroeger….. Henk  hoefde , van moeke tenminste, nooit wat te doen, dus geloof ik ook niet dat hij ooit boodschappen heeft gedaan. Ik ook niet trouwens…… Als er snel iets gehaald moest worden, dan was dat bij vrouw Gremmer. Ook stroop in de bus of een pot met groene zeep, dat kwam ook uit zo n groot vat. De meeste boodschappen werden thuis gebracht door Frits (Hollandia) Bouwman, die had een “Coöperatie”-winkel in Winschoten. Verder kwam bakker Stel  een paar keer in de week met brood. Die had een bakkerij in Scheemdermeer, daar bij de “Toekomst” in de buurt. Melk kregen we van de boer en van onze eigen geiten. Vlees e.d. was er van ons eigen varken en zo nu en dan moest Moeke snel naar slager Tolk. Die woonde tegenover het Midwolmer bos, want dan was er een noodslachting, soms van een paard en soms van een koe….  Dat was niet zo duur en dan hadden we weer eens war ander vlees en vooral lekkere jus.
Verder kwam er natuurlijk de oorlog tussen en was alles op de bon, moest ik helpen met bonnen opplakken. Frits kwam niet meer, want in de oorlog was de coöperatie verboden.  Moeke ging dan vaak zelf naar vrouw Gremmer, want dan moesten er weer snoepbonnen geruild worden voor tabaksbonnen. Pa moest wel zijn tabak hebben. Later verbouwde hij dat zelf, achter de mestbult, en werd het gedroogd op de zolder. Toen we naar de woningbouw gingen, zullen we wel bij Groenberg de boodschappen hebben gehaald, voor zover er nog wat was… Er was volgens mij nog een kruidenier in Midwolda, ik meende van Waalkens, waar moeke ook wel heen ging. Later werd Groenberg een coöperatie en ging ze daar weer naar toe. Ze deed het ook het liefst zelf, want dan hoorde ze nog eens wat nieuws en er werd heel wat afgeroddeld in die winkels…..
Wij kwamen wel bij andere mensen over de vloer, maar niet dat je maar in en uit liep. Als moeke niet naar Drieborg was, was ze altijd thuis, als wij uit school kwamen en anders wisten we waar ze was en gingen daar dan ook naar toe. Naar vrouw Gernaat bijvoorbeeld. Dan ging ik met Ellie mee. Henk ging dan vaak alleen naar huis. Als moeke naar Drieborg was, ging ik meestal naar ‘opoe Wolle’.
Nou dat was weer een heel verhaal, ik hoop dat je er wat aan hebt…. (GdVB)

De Hoofdweg in Midwolda met rechts de fietsenzaak en benzinepomp van Uffen. Aan de overkant links de bakkerij en winkel van Ufkes, waar Gepke enige tijd heeft gewerkt. (zie eerdere blogs). Het vierde pand met witte gevel is de kruidenierszaak van Waalkens.

Foto: collectie Beno Doedens (Oude Pekela)

Midwolda: Herinneringen aan oosteind en woningbouw van o.a. Gepke de Vries-Blaauw (2)

Nog even over de voorgaande blog inclusief de foto van mijn oudste broer Henk op de Vliegende Hollander.
Mijn zus Gepke, computeractief in de “Pelerhof” in Assen, heeft de foto nog een aantal keren kritisch bekeken. Ze komt met diverse aanvullingen en verbeteringen:
– Rechts is inderdaad de voormalige slagerij/winkel van de joodse familie Bamberg;
– “Opoe Wolle” (Jantje Blaauw-Baas) is in 1943 overleden. “Ze heeft nog meegekregen dat Hemmo is geboren, maar toen was ze al bedlegerig.” (Augustus 1943)
– Correctie: De familie Blaauw (pa Jan, moeke Wiene, zoon Henk, dochter Gepke en later ook nog zoon Hemmo) woonde, vanaf de Hoofdweg gerekend, in het huis rechts, aan de kant van Van Anken.
– De familie Loer woonde in het middelste huis, de familie Stek in het linker.
– ‘Vrouw Gremmer”, van het winkeltje,  was de oma van de latere kolenboer Gremmer.
– De familie Pijning (“moeke ging regelmatig koffie drinken bij Elsie Pijning”)  is later verhuisd van het oosteinde naar het huis naast het vroegere distributiekantoor (later Groene Kruisgebouw) aan de Mennistenlaan.
– Op de foto met Henk zie je links een lichte streep, dat is volgens Gepke de “dam” naar het huis van de fam. Blaauw, tegenover slagerij Bamberg.
– Gepke heeft de foto nog eens en nog eens bekeken, “zelfs met een vergrootglas, en inderdaad, tussen de bomen door zie je iets wat op een huis lijkt…. Stond er een portiershuis bij de oprit van de boerderij van Van Anken?” Gepke kan het zich niet meer herinneren…. “Er staat ook een hek, die stond voor de tuin van de familie Loer. Daarachter waren ze met Pasen altijd aan het ‘riestern’, noten schieten op een plank om geld, een cent of een stuiver.”
– Zus Gepke heeft met oudste broer Henk gebeld. Hij herinnerde zich nog wel de woning aan de Olgerslaan, met een heel grote schuur. Van de woning bij café Brouwer wist hij niks meer.
– Bij de oprit van de boerderij van Van Anken stonden stenen muren met raampjes erin. “De hekken hoorden bij hun oprit, dus niet bij ons huis. Dat stond ook verder van de straat af, want we hadden veel speelruimte!”
Met dank voor zus Gepke en broer Henk. Ik heb het allemaal deze keer puntsgewijs verteld, want zo werkt het vaak ook bij mij in mijn hoofd. Fragmenten, beelden die elkaar soms verdringen, onderwerpen die over elkaar heen buitelen, een puinzooi, soms….

Een oude foto met moeke Wiene Blaauw-de Groot, de piepjonge Gepke op haar arm, Henk op klompjes verwonderd aan haar zij. Welk huis? Ik vermoed dat het hier het huis aan de Olgerslaan is, Olgerslaan 1, het huis staat er nog, volgens zegsman Theo Kiewiet. Wel ingrijpend verbouwd, maar toch….
Herinnneringen, “mijn hoofd zit nog vol met veel herinneringen van vroeger”, zegt mijn zus Gepke. Dan gaat het vaak om meer afwijkende zaken, niet de gewone dingen: pa die naar de fabriek gaat, moeke die met de was bezig is, Henk die….. Nee, dan gaat het bijvoorbeeld om “het klieren” dat Henk wel deed als moeke naar haar ouders in Drieborg was. “Hij sloeg dan met een natte schuddeldouk….” Volgens Gepke werd Henk door moeke verwend (en volgens mij deed ze datzelfde later met mijn broer Hemmo, hoe ‘subjectief’ zijn we eigenlijk?) “en dat zal wel gekomen zijn omdat hij vaak ziek was!”  Gepke vertelt dat zij een keer longontsteking had en dat moeke dat maar niks vond. Zij weet nog dat de huisarts, dokter Magendans, toen zei: “Mag dat kind ook een keer ziek zijn???”  Gepke heeft ook nog een herinnering aan mij, in de woningbouw. Ik lag volgens haar als baby in de kinderwagen altijd met mijn kont te wippen….. “Dan stond de kinderwagen in de kamer, voor de commode… Op de commode stond o.a. de radio (kast van de Centrale). Op die radio een kleedje en op dat kleedje mijn theeserviesje. Een heel dun porseleinen serviesje, gekregen van de tantes. Ik mocht er nooit mee spelen, want dan ging het toch maar kapot. Jij lag in de kinderwagen te wippen, de vloer bewoog, het was een houten vloer…. Alles ging schuiven en op een gegeven moment gleed het theeserviesje er af, bij jou in de kinderwagen. Moeke kwaad omdat jij wat schrammetjes had, ik kwaad omdat het serviesje kapot was… Het enigste wat nog heel was, waren de deksels van de suikerpot en theepot…. Er zaten muisjes bovenop… Resultaat was wel dat jij in de kinderwagen op een andere plek kwam te staan.”
Het ‘treintje spelen’ deden Hemmo en ik zowel in de schuur als in de kamer (in de woningbouw), herinnert Gepke zich. “Soms hadden jullie de stoelen in de gang staan en kon je nergens komen. Jullie kropen er dan onder door.” Gepke weet ook nog hoe de schuur in de woningbouw was ingericht. “In de schuur was niet echt een keuken. Wel stond er een kachel tegen de wand aan met een paar stoelen erbij. Er was ook een soort schoorsteenmantel. Aan de muur hing een koffiemolen, had moeke verzameld met punten, zal toen al wel van D.E. (= Douwe Egberts) geweest zijn. Volgens mij stond er ook een stoompot, daar kookte moeke “swieneerappels” in en werden pa zijn vieze overalls in uitgekookt en later afgeschrobd met een bezem….”
(wordt vervolgd)

MIDWOLDA: Herinneringen aan de Hoofdweg (Oosteind) – Gepke de Vries-Blaauw

Gepke Blaauw werd in januari 1931 geboren, dochter en tweede kind van Jan Blaauw en Wine de Groot. Haar geboortehuis stond aan de Olgerslaan, nummer 1, A218 (achter Hazekamp). Het gezin verhuisde later naar de Hoofdweg (Oost) naar een huurhuisje van Pieter van der Schuur (A573), nabij de boerderij van Van Anken. Toen Gepke 13 was, volgde de verhuizing naar de woningbouw (E53).
(Voor meer informatie: zie voorgaande blogs)
Gepke is nu 82, woont in de “Peelerhof” in Assen. Af en toe schrijft ze herinneringen op aan haar jeugd in Midwolda.

Boerderij van de familie Dethmers, Hoofdweg Midwolda (Oost)

“Wat weet ik nog van de Hoofdweg? Je weet dat wij in een blok van drie huizen woonden. Huurbaas was Pieter van der Schuur (vader van Fienie, die haar schoonouders woonden later naast Moeke aan de Tromplaan in Winschoten) met de gezinnen van Reint en Grietje Loer en van Geert en Grietje Stek. Bij de familie Loer waren vooral jongens: Aaltjo, Mans en Albert. Er was ook een meisje Geessie. Die is later getrouwd met een zekere Smid, klompenmaker/ schoenverkoper aan de Winschoterweg in Scheemda. Er kunnen ook nog meer kinderen zijn geweest, maar dat weet ik zo niet meer. Albert ging met mij naar school, net zo als Berend Stek. Daar bij de familie Stek was ook nog een ouder meisje, maar die haar naam ben ik kwijt. Naast ons was de boerderij van Van Anken, één van de vele hereboeren die Midwolda rijk was, Wel kregen wij daar elke dag een liter volle melk direct na het melken! Moeke roomde dat af en maakte daar dan boter van. Naast van Anken stonden de boerderijen van S.P Meier, Richte Brouwer en Toren, dat was al tegen Oostwold aan. Bij S.P.Meier waren twee kinderen, Titia en Jaap. Bij Brouwer waren volgens mij geen kinderen en de kinderen van Toren gingen in Oostwold naar school. Tegenover Toren woonden dan oom Ties en tante Antje met ‘opoe Wolle’ (= Jantje Blaauw-Baas). Er stonden daar nog twee arbeidershuisjes, maar wie daar woonden weet ik niet meer. Pa had daar ook een groot stuk grond, daar werd van alles op verbouwd. Verder was daar het winkeltje van vrouw Gremmer, kruidenierswaren, en woonde melkboer Schaub daarnaast, volgens mij in een wit gepleisterd huis. Ook woonde Jo Nuis-Stel daar met haar dochtertjes Dettie en Eka, een jonge weduwvrouw die eerst, toen haar man nog leefde, achter het Midwolmer bos woonde. Later zijn ze in de vroegere slachterij van Bamberg gaan wonen en hebben daar een winkel gehad. (Toen waren wij daar al weg, verhuisd naar de woningbouw.) Je had daar de fietsenmakerij van Adam Timmer, daarnaast woonde de familie Possel. Nellie ging met mij naar school, je had de familie Knip, boderijder. Wiechert Knip ging met mij naar school. De familie van Berend  en Hindertje Tichelaar met Geessie en Warmtje, de laatste zat ook bij mij in de klas. (Later troffen we hem een keer in Sneek als treinmachinist, woonde toen in Leeuwarden.) Er woonde ook een kleermaker, ik geloof dat dat Smit was en daarnaast de familie Pijning, het was een dubbel huis en die was helemaal donker , rood/bruin geverfd. Moeke ging  vaak even koffie drinken bij Elsie Pijning. Dan kreeg je van Anken zijn “bouwte”, daar moesten Henk en ik in de oorlog turfkluiten zoeken. Daar achteruit woonde de familie Noor, een christelijk gereformeerd groot gezin. Met Fennie speelde ik wel eens. Door een flinke onweersbui is hun huis tot de grond toe af gebrand. Volgens mij zijn ze toen in Oostwold gaan wonen. Dan kwam de slagerij van Jacob en Sofie Bamberg met hun drie zonen David, Bennie en Bernard, het waren joden en ze zijn in de oorlog weggehaald door de bezetter. Alleen David wist te ontkomen en is na de oorlog nog weer eens bij Pa en moeke geweest. Dan kwam het vrijstaande huis van Derk en Lieske Nuis met hun dochters Lieske en Luktje, speelde ik ook wel mee. Daarna kwam de familie Waalkens ook met twee meisjes en ook een Loktje en Lieske. Ik geloof dat het familie was van Derk Nuis. Dat was een dubbel huis, want aan de andere kant woonde vrouw Luppens, de schoonmoeder van cafébaas Tjakko Brouwer en de grootmoeder van Anje en Albert. Die hadden een heel mooi hek om de tuin, muurtjes met stalen buizen er tussen. Kon je mooi op zitten…. Ergens daartussen woonde ook een broer van Tante Aaltje (= Aaltje Blaauw-Bos) met zijn gezin, maar ik weet niet precies meer waar. Dan kreeg je weer tuinen en daarna kwam het wit gepleisterde huis van Pieter van der Schuur. Ik mocht wel met Fienie en Hilko spelen, maar alleen buiten… Ik mocht nooit binnen komen. Dan kreeg je boderijder Wolthuis met dochter Catrientje en nog bakker Beukema en verder Midwolda in weet ik zo niet meer….. Aan de andere kant van ons blok huizen had je nog een boerderij van Van Anken, maar daar woonde z n oudste dochter Christien met haar man Jelle Meindertsma. Er woonde daar ook een “groot” knecht bij in met zijn gezin, die naam ben ik kwijt. Dan kreeg je de boerderij van Detmers. Hoe dat gezin in elkaar stak, weet ik niet. Er stonden vast en zeker nog meer huizen tussen en in de kern van Midwolda is ook nog wel wat bekend, maar het is vaak zo, dan moet ik het zien en dan weet ik het weer…..” (GdeV-B)

De latere boerderij van S.P.Meijer, in onze jeugd helemaal bekleed met klimop...

Fotokaarten: collectie Beno Doedens (Oude Pekela)